Steve Jobs & Apple thay đổi cách nghe nhạc của thế giới

Steve Jobs & Apple thay đổi cách nghe nhạc của thế giới Tác giả:Trần Thanh Truyền Năm xuất bản:2007 Đơn vị xuất bản:Trẻ Số trang:182 Giá sách:39.000 VND Tập sách Steve Jobs và Apple Thay đổi cách nghe nhạc của thế giới là một phần trong bộ sách ĐẠO KINH DOANH VIỆT NAM VÀ THẾ GIỚI. Và bộ sách này là kết quả của dự án nghiên cứu mang tên "Đi tìm Đạo Kinh doanh của Việt Nam và Thế giới" do các chuyên gia của PACE cùng một số tác giả phối hợp thực hiện. Steve Jobs là đồng tác giả của máy tính Apple, là người khai sinh ra máy nghe nhạc iPod, là chủ nhân của kho tàng nhạc số iTunes… Tất nhiên ông ấy giỏi, tất nhiên ông ấy giàu, tất nhiên ông ấy sáng tạo… Nhưng ít ai biết, Steve Jobs là chủ nhân của một chiến dịch vận động cải cách giáo dục rầm rộ mang tên “Những đứa trẻ không thể chờ đợi”. Ông dành mọi điều hay nhất, tốt nhất và kỳ diệu nhất, từ đôi tay và khối óc của mình, chỉ với một mục đích: tạo ra thật nhiều điều thú vị cho mỗi cá nhân con người thông qua những công việc của mình, cụ thể hơn là thông qua sản phẩm và dịch vụ của công ty mình. Tải về http://www.mediafire.com/?y3idnlhgina

Những đầu tư hấp dẫn cho thập kỉ mới

“NHỮNG ĐẦU TƯ HẤP DẪN CHO THẬP KỶ MỚI”

BÀI NÓI CHUYỆN TẠI BUỔI HỘI THẢO VỀ ĐẦU TƯ VÀ KINH DOANH

NGÀY 16/2/2012

CỦA T/S ALAN PHAN

Có tiền hay không có tiền, đang làm ăn hay mới có ý định khởi nghiệp, có quan hệ tốt hay không…muốn đầu tư tài chánh hay tự đứng ra kinh doanh, cơ hội trong mọi ngành nghề đều tràn ngập và sẵn sàng. Tất cả chỉ cần 2 điều mấu chốt: một đầu óc sáng tạo để tìm ra một đặc thù về lợi thế cạnh tranh; và một ý chí ngọn lửa bất diệt để trả giá và mang ý tưởng đến thành công.

Tôi còn nhớ khoảng 1984 khi tôi gặp James DeRosa lần đầu. Ông ta vừa khai phá sản, vợ ly dị, dọn vào một căn hộ bình dân sau 20 năm sống ở BelAir (khu tỷ phú của Los Angeles). Ông bán cho tôi một miếng đất nhỏ ở Riverside, kể vài câu chuyện khôi hài. “Tôi chỉ đầu tư vào ngựa và đàn bà. Tiếc là ngựa đua thì chạy chậm mà đàn bà lại chạy nhanh, nên tôi mới ra nông nỗi này”. Câu nói ấn tượng sau đó là,” tôi bị phá sản, nhưng không bao giờ nghèo”. Lúc đó, Mỹ đang ở vào giai đọan suy thoái và lạm phát, bong bóng bất động sản và chứng khoán vừa nổ, thất nghiệp cao…James cười nói, “Bao nhiêu là tài sản sắp phải thay đổi chủ. Thật tuyệt vời” Ông lên lại kế hoạch cho sự nghiệp và chỉ 10 năm sau, trở lại ngôi vị tỷ phú.

Đây cũng là cảm giác khi tôi thấy chuyện làm ăn của mình bế tắc vào khoảng 1995. Nhà máy gia công điện tử (cable box) bên Mexico cầm hơi để sống, thị trường khó khăn, quá nhiều vấn đề với nhân viên, vốn luân chuyển thiếu hụt…Tôi bỏ tất cả sau lưng, mua một vé du thuyền (cruise ship) qua Bermuda, đi một mình vì cô bạn gái cho rơi vào giờ chót, ngồi đọc sách, thiền, suy ngẫm về quá khứ, tương lai suốt 10 ngày trên biển khơi. Điện thoại di động và mạng Internet còn sơ khai, tôi như bị cô lập trong một nhà tù thoải mái.  Một cuốn sách nhỏ mua trước khi lên thuyền (giá dưới $10) cho tôi một viễn cảnh về thế giới mới của công nghệ thông tin (IT) và Internet. Tôi thay đổi tư duy, kế hoạch kinh doanh, bán các tài sản hiện hữu và mua một vé máy bay qua tận bên Hồng Kông, Thượng Hải…làm lại cuộc đời. Tôi cũng thấy thật thú vị như vừa quyết định chạy qua một ngã rẽ quan trọng trong chuyến du hành của sự nghiệp.

Chu kỳ mới của thị trường

Trong một nền kinh tế thực sự thị trường, doanh nhân luôn phải đối diện với những chu kỳ lên xuống (Mỹ gọi là boom và bust). Vì chiếc ghế quyền lực, các chính trị gia thế giới kể cả Âu Mỹ cũng cố gắng tìm đủ mọi cách để can thiệp hầu ngăn chận hiện tượng này. Họ có thể thành công trong vài 3 tháng, vài ba quý…nhưng thị trường luôn luôn là kẻ chiến thắng sau cùng. Chu kỳ của boom và bust luôn luôn hoàn tất quy trình mà thị trường đã định. Giá trị của tài sản sẽ được điều chỉnh đúng giá trị thực sự; nợ trước sau phải trả; cho vay bừa bãi không quản lý rủi ro thì phải chấp nhận nợ xấu mất tiền; tiêu xài nhiều hơn thu nhập thì phải trả cái giá của yếu kém tụt hậu; chọn sai ngành nghề hay cách thức đầu tư thì đôi khi mất vốn hoàn toàn. Ở một nền kinh tế thị trường thực sự, không có phép mầu, không có ảo thuật, không có nhiệm kỳ…

Nhìn vào năm 2012, tôi thấy một cơn bão, không rõ lắm về cường độ, không chính xác lắm về thời điểm…nhưng đây sẽ là một cơn bão toàn cầu, rất tệ hại cho các quốc gia đang có một nền kinh tế vĩ mô yếu kém và bất ổn. Nó cũng sẽ là một khởi đầu cho một chu kỳ nhiều biến động và thay đổi, tạo nên những đổi ngôi về tài sản, bậc thang giá trị trong và ngoài xã hội, tư duy của doanh nhân cũng như nhịp đập của các hoạt động đầu tư và đầu cơ.

Tài sản mới cho lớp doanh nhân mới

Tại Việt Nam, chu kỳ kinh tế trước và sau khi gia nhập WTO đã đem lại quá nhiều cơ hội và tài sản cho những tỷ phú bất động sản, chứng khoán, cò dự án, nhân viên DNNN được cổ phần hóa… Chu kỳ mới sẽ đem nhiều cơ hội cho những ngành nghề khác và sẽ tạo những tỷ phú mới. Như James DeRosa đã tiên đoán,”thật tuyệt vời”.

Các bạn biết ước ao lớn nhất của tôi bây giờ là gì không? Tôi sẽ ở tuổi 30, sống ở một nơi khỉ ho cò gáy, chạy xe ôm, không vợ con nhân tình…và tự do đi tìm giấc mơ vàng của mình. Tôi tin rằng 10 năm sau, tôi sẽ có máy bay riêng, bao quanh bởi một lố các chân dài để đi làm từ thiện.

Tư duy tạo nên định mệnh. Nếu các bạn không cảm thấy hưng phấn khi nghe tôi mô tả về tương lai của thế hệ trẻ 8X, 9X…thì tôi nghĩ các bạn nên bắt đầu để dành tiền mua cho mình một miếng đất ở nghĩa trang là vừa kịp. Hay là cố gắng thi đỗ để công chúa cho động phòng. Đây là thời điểm ngoạn mục và hấp dẫn hấn nhất để làm ăn ở Việt Nam hay tại bất cứ một nền kinh tế mới nổi nào khác.

Nghiêm túc hơn, bây giờ tôi sẽ phân tích tại sao phần lớn các cơ hội kinh doanh và các kênh đầu tư tài chánh đều chứa đựng những yếu tố hấp dẫn cho mọi doanh nhân trẻ.

Dĩ nhiên tôi phải nói một điều nghe rất ấu trĩ nhưng hoàn toàn chính xác: THERE IS NO FREE MEAL (Không có bữa ăn nào miễn phí). Cái gì cũng đều phải trả giá và để làm một đại gia của chu kỳ mới, các bạn sẽ phải hiểu là cơ hội càng lớn thì rủi ro càng nhiều và công sức bỏ ra cũng phải tương xứng. Ngay cả việc làm quan và lấy công chúa cũng phải trả giá khá đắt (thực ra tôi nghĩ thế thôi, tôi không biết tí gì về chuyện này).

Có tiền hay không có tiền, đang làm ăn hay mới có ý định khởi nghiệp, có quan hệ tốt hay không…muốn đầu tư tài chánh hay tự đứng ra kinh doanh, cơ hội trong mọi ngành nghề đều tràn ngập và sẵn sàng. Tất cả chỉ cần 2 điều mấu chốt: một đầu óc sáng tạo để tìm ra một đặc thù về lợi thế cạnh tranh; và một ý chí ngọn lửa bất diệt để trả giá và mang ý tưởng đến thành công.

Các kênh đầu tư tài chánh

Trước hết tôi xin đi qua về sự hấp dẫn của từng kênh đầu tư tài chánh và sau đó tôi nói thêm về các ngành nghề kinh doanh mà tôi nghĩ là sẽ đột phá hấp dẫn trong chu kỳ mới của nền kinh tế Việt Nam.

Các sản phẩm tài chánh quen thuộc trên thị trường thế giới là vàng, ngoại hối, chứng khoán, bất động sản, hợp đồng nguyên liệu… Ở Việt Nam, chúng ta hay nhậy cảm với những danh từ, nên khi nói các kênh đầu tư trên chỉ là một sòng bạc khổng lồ cho các tay chơi chuyên nghiệp, các quan chức nhà nước ú ớ khựng lại và cố gắng biến chúng thành một nơi mọi người sẽ bỏ tiền vào và kiếm lợi nhuận như khi bỏ tiền tiết kiệm ở ngân hàng. Tư duy ngây thơ này làm các sàn giao dịch biến thái và chậm phát triển.

Ở nước ngoài, như tại các sòng bạc, nhà đầu tư có thể đánh lên hay đánh xuống, do đó, có thể kiếm tiền thoải mái dù kinh tế tài chánh vĩ mô có suy thoái, lạm phát hay tăng tốc. Ở đây, chúng ta bị giới hạn trên nhiều lãnh vực, trừ các hợp đồng nguyên liệu. Do đó, tôi tin rằng sàn giao dịch nguyên liệu hàng hóa mà anh Lương Thanh Tùng sắp trình bày chi tiết chiều nay sẽ là một kênh đầu tư nhiều đột phá và tăng trưởng sau khi các nhà đầu tư Việt khám phá và hiểu biết nhiều hơn.

Không biết các bạn biết là hồ tiêu đã đạt một tỷ lệ hoàn trái 76% trong năm 2011 và các nhà đầu tư cũng như nông dân Việt Nam kiểm soát đến 52% tổng sản lượng hồ tiêu toàn cầu? Đây là một mô hình hiện đại của nền nông nghiệp mà tôi đã cổ võ trong các bài viết năm vừa qua. Sự sử dụng rộng rãi các thông tin dữ kiện thị trường qua điện thoại di động và công nghệ mới của việc canh tác từ Israel và Ấn Độ đã giúp tạo nên sự đột phá này.

Cách kiếm tiền hữu hiệu nhất của thị trường nguyên liệu là kiến thức và kinh nghiệm chuyên sâu trong ngành nghề. Một anh bạn già ở Panama, đã 72 tuổi, làm việc tại một biệt thự hẻo lánh cạnh bờ biển, 2 giờ đồng hồ mỗi ngày, giao dịch hợp đống cocoa (ca cao), đã thu nhập trung bình mỗi năm hơn 2 triệu USD trong suốt 30 năm qua. Lợi thế cạnh tranh của anh là hơn 50 năm trong nghề, bắt đầu từ một nông dân, lên quản lý về chế biến cho Nestle, rồi lập một nhà máy sản xuất độc lập. Anh bảo tôi, “rất tiếc anh phải nói chuyện với tôi, vì ngoài ca cao, tôi không biết một chút gì về thế giới bên ngoài.” Tiếc là anh Đặng Lê Nguyên Vũ biết quá nhiều chuyện của thế giới và vũ trụ, chứ không tôi nghĩ anh sẽ kiếm 2 triệu đô la dễ dàng mỗi tháng trong việc mua bán hợp đồng cà phê.

Một cơ hội khác khó đoán hơn là dầu hỏa có thể vượt lên $120/ thùng và vàng lên trên $2,500 một lượng, nếu Israel khởi chiến với Iran hay nếu đồng Euro sụp đổ hay nếu Trung Quốc bắt đầu công khai hóa sự thu mua vàng của nhà nước. Đây là hai kênh đầu cơ mà bạn có thể thành triệu phú đô la với hai điều kiện: biết dùng đòn bẫy và đóan trúng xu thế thị trường hàng ngày. Đây cũng là tiền đề chính để kiếm tiền trên kênh ngoại hối mà anh Nguyễn Đình Nhơn sẽ cho các bạn bí quyết của cuộc chơi.

Về kênh vàng, hơn 5 năm nay, tôi đã lien tục bầy tỏ ý kiến phải giữ vàng để phòng thủ tài sản tránh mọi mất mát. Thiên hạ đã khá bực mình với tư duy “bướng bỉnh” này. Hôm nay, tôi sẽ nhường lại đề tài này cho 2 người bạn chuyên gia: anh Lê Hùng Dũng của SJC và anh Phạm Đỗ Chí. Nhớ lắng nghe lời khuyên của họ, vì kiến thức và phân tích của họ chắc không ai sánh được.

Quay qua chứng khoán, tôi nghe đồn (nhấn mạnh chữ đồn) là nhà nước sẽ can thiệp mạnh để đẩy chứng khoán lên, nhất là chỉ số VN30 mới khởi động. Nếu có thực, các nhà đầu tư có thể kiếm ít nhất là 20% trong 6 tới 9 tháng sắp đến, dù sau đó, thị trường sẽ điều chỉnh lại tùy vào giá trị thực sự của các công ty niêm yết theo chuẩn quốc tế. Vì khá nhiều nhà đầu tư mặn mà với kênh đầu tư này, tôi đã mời đến 3 chuyên gia trong phần phát biểu: Hồ Công Hưởng, Nguyễn Tấn Thắng và David Jensen.

Về bất động sản, cơ hội để mua các tài sản với giá rẻ dưới giá sản xuất trong năm 2012 nhiều vô số kể. Một kế hoạch thực tế và đơn giản, cộng với chút kiên nhẫn, sẽ đạt một kết quả (ROI) trên trung bình sau 5 năm. Tuy nhiên, thị trường BDS luôn đa dạng và cá thể. Bạn Nguyễn Văn Đực và Lương Trí Thìn sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về ngỏ nghách của phân khúc đầu tư này.

Nhiều người cũng hỏi tôi về việc bỏ tiền VN Đồng vào trương mục tiết kiệm lấy 14% lãi suất. Theo chính phủ, dự đoán và quyết nghị của họ là trong 2012, GDP sẽ tăng trưởng hơn 6%, lạm phát xuống 9%, tỷ giá VND đứng yên, và cán cân mậu dịch, tài khóa giảm 23%. Nếu các mục tiêu này hoàn thành như ước muốn, thì 14% thu nhập trừ ra 9% lạm phát và 2% lãi suất hiện tại cho USD vẫn còn đem lại cho bạn một khoản ROI dương là 3%. Tôi sẽ không đánh cược kiểu này, nhưng mỗi người một ý thích.

Cơ hội kinh doanh

Quay qua lãnh vực đem tiền của mình cũng như gia đình, bạn bè, ân nhân, người lạ…đi kinh doanh, tôi chỉ xin nói rõ 2 điều: đây là cách kiếm tiền nhanh, nhiều và bền vững nhất thế giới và đây cũng là cách mất tiền nhanh, nhiều và mạo hiểm nhất thế giới.

Năm yếu tố cần và có cho mọi doanh nhân: ngọn lửa đam mê, lợi thế cạnh tranh, kiến thức và quan hệ, sức khỏe và tinh thần cũng như ý chí và kiên nhẫn để vượt bão. Vì 70% doanh nghiệp thất bại sau 2 năm khởi nghiệp, sự chuẩn bị bài bản cho một kế hoạch kinh doanh là điều thiết yếu. Các dự án nộp cho quỹ đầu tư của tôi thường phải dầy như một cuốn tự điền, vì ít nhất chủ dự án phải chứng tỏ kiến thức và long đam mê của mình trong giấc mơ sự nghiệp.

Các doanh nhân muốn thu ngắn thời gian khởi nghiệp nên sử dụng đòn bẫy của M&A (mua bán sát nhập) và nhượng quyền (franchise).

Qua đến các ngành nghề hấp dẫn, một nền kinh tế mới nổi thường đem lại nhiều cơ hội khai phá và phát triển. Đó là lý do tại sao Việt Nam, mặc cho những bất ổn vĩ mô, vẫn là một thị trường tiềm năng dài hạn và hứa hẹn. Các tăng trưởng về nhu cầu cho y tế, giáo dục, phân phối hàng hóa và du lịch sẽ luôn nằm trên 20% trong nhiều năm tới. Một thị trường như vậy chỉ cần một giải pháp sáng tạo trên trung bình.

Hai ngành nghề mà tôi đặc biệt quan tâm vì tôi cho là hai động cơ sẽ phát ngòi cho sự tăng trưởng kinh tế của Việt Nam nhờ các lợi thế cạnh tranh rất cao là IT và nông nghiệp. Tôi đã nói nhiều về hai lãnh vực này qua các bài viết trong năm. Tôi sẽ nhường lời lại cho anh Đặng Lê Nguyên Vũ và anh Nguyễn Lâm Viên về cơ hội trong ngành chế biến nông hải sản. Còn về IT, không ai biết rõ hơn về đề tài này bằng anh Chu Tiến Dũng và Ngô Đức Chí.

Sau cùng, để giải đáp bài toán về tiền bạc vốn liếng, tôi đã nhờ hai anh Đặng Doãn Kiên và David Đỗ Dũng giải đáp. Hiện hai anh đang cần giải ngân hơn 200 triệu đô la trong 2 quỹ Aueros và VIG.

Danh sách tỷ phú của thế giới so với Viêt Nam

Trong các thập kỷ gần đây, danh sách những nhà tỷ phú hàng đầu tại các nước phát triển thường có nhiều các đại gia IT, tài chánh, công nghệ mới…thay thế cho các đại gia trong ngành nghề bất động sản, khoáng sản, công nghệ cổ điển, hàng tiêu dung… Tại các nước chậm phát triển như Trung Quốc, Việt nam…sự thay đổi này sẽ thể hiện trong chu kỳ mới, bắt đầu từ 2012. Đây là một dấu hiệu đáng mừng vì đó là một bằng chứng đi lên của nền kinh tế đang thay đổi đẳng cấp.

Tôi tin rằng một doanh nhân trẻ, tìm ra một mô hình kinh doanh sáng tạo và dồn hết tâm trí nội lực của mình liên tục trong 5 năm, sẽ nhất định trở thành một triệu phú đô la. Quên chuyện ăn nhậu, quên chuyện thất tình trai gái, quên chuyện bạn bè bàn ra tán vào, quên chuyện sĩ diện…chỉ biết một mục đích duy nhất là công việc của mình, không bỏ cuộc hay thất vọng, không phân tán tài lực với những hoạt động ngoài luồng, không suy nghĩ xa xôi hay lầm lạc. Chỉ đơn giản có thế. Tôi sẵn sàng ký một khế ước với bạn: nếu bạn đã làm tất cả việc này thật nghiêm túc và không kiếm được 1 triệu đô la vào 2017, tôi sẽ tịnh khẩu và ngưng hết viết lách trong phần đời còn lại.

Quá dễ phải không bạn? Ngày mai, hãy bắt đầu lên kế hoạch và tạo cho mình một định mệnh đúng nghĩa và như ý muốn.

Xin thành thực cám ơn thì giờ và long ưu ái của quý vị trong một buổi sáng đẹp trời. Đây là báo hiệu của một khởi đầu may mắn.

T/S Alan Phan

T/S Alan Phan là Chủ Tịch Quỹ Đầu Tư Viasa tại Hong Kong và Shanghai. Du học Mỹ từ năm 1963, ông đã làm việc tại nhiều công ty đa quốc gia ở Wall Street và phát triển công ty Hartcourt của mình thành một tập đoàn niêm yết trên sàn Mỹ với thị giá hơn 700 triệu dollars. Ông sống và làm việc tại Trung Quốc từ 1999. T/S Phan tốt nghiệp BS tại Penn State (Mỹ), MBA tại American Intercontinental (Mỹ), Ph.D tại Sussex (Anh) và DBA tại Southern Cross (Úc). Ông đã xuất bản 8 cuốn sách bằng Anh và Việt ngữ. Email của ông là gocnhinalan@gmail.com và Web site cá nhân là www.gocnhinalan.com.

Thông báo: Chúng tôi sẽ cho xuất bản các PPT slides của các diễn giả, cũng như bài viết của họ, trên web site www.superinvestorsday.com, kể từ 25/2/2012.

Theo http://www.gocnhinalan.com/

3P để trở thành doanh nhân

Thành công khi bước ra thương trường, mấu chốt chỉ gói gọn trong 3 yếu tố: Đam mê (Passion); Tiềm năng (Potential) và Dấu ấn cá nhân (Personality).
Nền tảng bên trong

Khi nghĩ đến khởi nghiệp bằng con đường kinh doanh, các yếu tố thông thường mọi người sẽ nghĩ đến là tài chính, cơ hội, thị trường, nhân lực...
Thực tế, đây chỉ là những yếu tố bên ngoài. Quan trọng hơn cả của một doanh nghiệp là doanh nhân, người đứng đầu và người đứng đầu ấy, cần phải giải quyết được những đòi hỏi bên trong.
Nếu như marketing đòi hỏi phải có 7P, bao gồm: Product (Sản phẩm), Price (Giá), Promotion (Khuyến mãi), Place (Phân phối), Packaging (Đóng gói), Positioning (Định vị) và People (Con người), thì việc trở thành doanh nhân, theo tôi cần chỉ có 3 chữ P quan trọng để làm nên thành công.
Đầu tiên là Passion - đam mê. Đam mê ở đây không gói gọn nghĩa trong việc yêu thích công việc kinh doanh của mình mà rộng hơn, nghĩa là hiểu được nhu cầu của chính mình. Khi đã hiểu được nhu cầu bản thân, việc sẵn sàng đương đầu với khó khăn cũng sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
Yếu tố cần thiết không kém là Potential - tiềm năng. Người làm doanh nhân cần phải biết điểm mạnh, yếu của bản thân để biết mình cần gì trong cuộc sống. Trước khi bắt tay vào khởi nghiệp, tự đứng một mình trên thương trường, tôi cho rằng, doanh nhân trẻ nên xem lại bản thân để tìm ra thế mạnh cũng như yếu điểm của bản thân mình.
Tất nhiên, mỗi người đều có nhiều điểm mạnh, yếu, điều quan trọng là phải biết nhìn thấy điểm mạnh cốt lõi thay vì liệt kê hàng loạt. Khi biết tiềm năng của bản thân sẽ xác định được đâu là cơ hội cho mình và cách để nắm bắt được cơ hội, phòng ngừa các rủi ro có thể xảy ra.
Quan trọng hơn cả và cũng là yếu tố có thể kiểm soát được là Personality - tính cách. Sinh ra, mỗi con người là một tờ giấy trắng, nhưng quá trình lớn lên, môi trường sống sẽ là những mảng màu phết lên tờ giấy trắng ấy, ảnh hưởng và hình thành tính cách.
Đến khi trưởng thành, mỗi người sẽ thuộc một nhóm người. Người có lý tưởng, người thích giúp đỡ, người năng động, người của nghệ thuật, người có lý tưởng hòa bình, người suy tư... Mỗi tính cách sẽ có con đường đi riêng của mình.
Thành công là có được sự chuẩn bị chu đáo cho cuộc viếng thăm của cơ hội. Biết mình thuộc dạng người nào sẽ giúp ích cho doanh nhân trong việc hoạch định tương lai.
Thành công phải có sự khác biệt
Có thể lấy ví dụ về điển hình khởi nghiệp của triệu phú Andy Ong, chủ nhân Học viện ERC. Xuất thân từ gia đình rất nghèo, đông con, 14 tuổi ông đã đi làm phụ bếp trong nhà hàng để có thể tiếp tục việc học tại Đại học Quốc gia Singapore.
Điều đặc biệt là trong mọi hoàn cảnh, Andy Ong không bao giờ nói từ bỏ. Ông cũng luôn dạy nhân viên của mình không bao giờ thôi hy vọng.
Tốt nghiệp đại học, ông trở thành quản lý biên tập của tạp chí Kế hoạch tài chính châu Á. Khi khủng hoảng kinh tế năm 1997 xảy ra, ông bị mất việc.
Năm 2002, ông được chính phủ được gợi ý việc làm trường học, giúp cho việc phát triển giáo dục. Xu hướng mở trường để thu hút nhân tài của Singapore thời điểm đó cũng là một yếu tố quan trọng.
Ông nhận thấy rằng, khi kinh tế khủng hoảng, không có nhiều việc làm sẽ phát sinh nhu cầu học nhiều hơn. Bên cạnh đó, những đối tượng có việc làm, cũng muốn tri thức cao hơn để giữ vị trí của mình. Từ nhu cầu củ thị trường, Andy Ong kiên trì khởi nghiệp và được thị trường đón nhận.
Điều đặc biệt ở Andy Ong là không bao giờ kinh doanh để kiếm tiền cho mình mà kiếm tiền cho nhà đầu tư trước, sau đó mới cho mình. Thành lập ERC vào năm 2005, Andy Org đặt ra mục tiêu là đào tạo doanh nhân nên những hoạt động kinh doanh của sinh viên được khuyến khích rất nhiều.
Đến nay ERC vẫn dành một nguồn quỹ lên đến 100.000 USD Singapore để giúp sinh viên khởi nghiệp kinh doanh. Trường không chỉ tập trung vào giáo dục mà còn phát triển đầu tư để sinh viên có thể nhìn thấy cụ thể kinh doanh là như thế nào. “Thành công sinh ra thành công” - cố gắng để thành công, nghĩa là chúng ta đang tiến đến sự hoàn hảo.
Câu chuyện khởi nghiệp của Andy Ong chỉ là một trong những ví dụ về khởi nghiệp trên thương trường. Thế nhưng, chung quy lại, phần lớn doanh nhân thành đạt đều hiểu khả năng của bản thân, đều mang trong lòng một đam mê.
Bởi đam mê là nền tảng để phát triển thế mạnh. Khác biệt trên thương trường có thể không lớn lao, cao siêu... nhưng khi sự khác biệt ấy là cái mà thị trường đang cần, sẽ chẳng ai có thể từ chối nó.

CASEY TAY - Giám đốc Khu vực Học viện ERC

SÁCH DOANH TRÍ's Blog

(Theo DNSG)

Doanh nhân và tinh thần dũng - trí - nghĩa

Các tố chất can đảm, thông minh, dám nghĩ dám làm, thực sự phải có nhiều dũng - trí - nghĩa khí đòi hỏi ở người làm doanh nghiệp không chỉ trong giai đoạn hiện nay, mà cũng nên mãi về sau.

-  Năm nay thật khó!
-  Tôi nhớ năm ngoái và năm trước nữa cũng khó vậy?
-   Ừ năm nào cũng khó!
-   Mỗi năm đều như một cuộc đua!
-   Nghề của chúng ta có nét tương đồng như huấn luyện viên bóng đá, có thể thắng nhiều trận trước khi có thể thua một trận và mất tất cả!
-   Ừ, mình có thể đi du lịch hay café, "ăn nhậu" với bạn bè bất chợt nhưng đầu óc lúc nào cũng lo toan...
Trò chuyện với những người bạn làm doanh nghiệp thật thú vị, họ cũng là con người như mọi người, chỉ khác là đang vận hành doanh nghiệp của chính họ, tiền bạc của mình, tài sản thật sự của mình nếu còn hay mất! Mà còn hay mất là ảnh hưởng đến số phận của rất nhiều người khác trong mối tương tác xa gần của xã hội. Chưa kể danh dự cá nhân, dù chỉ một lời hứa với cổ đông và những người thân, bạn bè đã tin tưởng giao phó tài sản, nguồn vốn đầu tư cho mình quản lý!
Nhiều người cũng như dư luận xã hội luôn có đòi hỏi cao từ doanh nghiệp, phải có thêm nhiều trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường, nâng cao đời sống của người lao động trong doanh nghiệp.
Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, đôi khi chỉ nghĩ đến trách nhiệm phải gánh vác là phải liên tục tạo công ăn việc làm cho anh em trong công ty chưa kể chuyện phải kiếm lời mang về nhà cho vợ con là chủ doanh nghiệp đã phát sốt! Nhiều anh nói, tôi không quan tâm nhiều đến cái gọi là "trách nhiệm xã hội lớn lao" nào, chỉ cần duy trì được công ăn việc làm cho nhân viên, trả lương cho họ đầy đủ theo thỏa thuận thì đã là tốt lắm rồi!

Ngày mai sẽ là một ngày khác!

Những năm tháng công việc thuận lợi, thiên thời - địa lợi - nhân hòa, công ăn việc làm tấn tới thì có cảm giác như cuộc đời thật đẹp! Gặp khi khủng hoảng kinh tế, tình hình khắp nơi khó khăn như hiện nay, phải có thần kinh thép mới sống sót được!
Các lý thuyết kinh tế từ vĩ mô đến vi mô trong sách vở đến thực tiễn công việc dường như không còn đúng với một nền kinh tế Việt Nam đang chuyển mình, nửa thị trường - nửa phi thị trường, với các qui luật thật khó nhìn thấy trước! Có anh bạn nói, ở Việt Nam "càng chuyên nghiệp càng khó cạnh tranh"!  Đây là một nghịch lý thật đáng suy nghĩ!
Có bạn khuyên, thôi thì làm bé bé xinh xinh  - "small and beautiful" - hơn là làm lớn, rủi ro nhiều. Nhưng ai kinh doanh mà không mơ ước có ngày phát triển lớn mạnh hơn?
Không có quốc gia nào có việc lãi suất cao ngất ngưỡng trên 20% như ở ta hiện nay. Toàn bộ gánh nặng chi phí lãi suất làm sao phải hóa giải hết qua vai doanh nghiệp hay đến vai người tiêu dùng đây?
Ngân hàng Nhà nước đang lần nữa kêu gọi sự "đồng thuận" của 12 ngân hàng chủ chốt nhằm hạ lãi suất cho vay xuống mức 17-19% trong giữa tháng 9, tuy nhiên, ai cũng thấy đây là việc làm có tính "phi thị trường" một lần nữa!  Một khi chúng ta cố sử dụng "bàn tay hữu hình" như công cụ tỉ giá, lãi suất, tỉ lệ dự trữ bắt buộc, kiểm soát thị trường vàng, chính sách ngân sách và chi tiêu công của chính phủ .v.v. tác động vào thị trường thì các hệ quả nhìn thấy hoặc không thể nhìn thấy trước của nó thật khó lường.
Vậy phải làm sao đây? Doanh nghiệp đang kêu cứu khắp nơi vì lãi suất cao thế này không thể làm ăn gì được. Có thông tin trên báo chí có thể có vài chục phần trăm doanh nghiệp đã và đang phá sản (?) và rất nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ, đủ các lĩnh vực, đang phải bất động chờ cứu hay chờ thời! Hệ quả sẽ là vài chục phần trăm công nhân và nhân viên công ty sẽ phải thất nghiệp, là gánh nặng lớn của toàn xã hội.
Các nhà điều hành chính sách kinh tế vĩ mô của đất nước cần như một bác sĩ giỏi, phải chẩn đoán đúng bệnh, tìm hiểu rõ nguyên nhân, cho đúng thuốc để điều trị cả nguyên nhân gây bệnh thì may ra người bệnh là nền kinh tế đất nước mới thoát ra khỏi bệnh tật dai dẳng như lúc này. Nếu chỉ chạy theo điều trị bệnh theo "triệu chứng" thì chỉ cứu chữa được các căn bệnh bộc phát nhất thời, cho các loại thuốc là các giải pháp có tính đối phó, ngắn hạn, về lâu dài khó tránh khỏi một sự suy nhược toàn bộ cơ thể!
Tinh thần doanh nghiệp cũng chịu ảnh hưởng nhiều khi tình hình kinh tế vĩ mô khó khăn như hiện nay.
Anh bạn làm trong ngành xây dựng đang thiếu việc làm, thiếu hợp đồng công trình nên phải cho nhiều công nhân nghỉ việc nói: "Không biết chúng tôi có phải là nguyên nhân của lạm phát cao như hiện nay không? Nhưng tất cả chúng ta đang phải trả giá cho nạn lạm phát cao".
Lạm phát cao theo các nhà kinh tế tại các quốc gia tiên tiến nhận định có phần rất lớn, nguyên nhân chủ yếu từ chi tiêu công không hiệu quả, mà các nhà điều hành kinh tế vĩ mô ở ta cũng đã nhận ra từ lâu và đang tiến hành khắc phục. Nghị quyết 11 của Chính phủ xác định rõ nhiều giải pháp bình ổn thị trường, chống lạm phát, ổn định và phát triển kinh tế đất nước.
Một số câu chuyện vui của doanh nghiệp, tán phét với nhau là, một số các ngành ăn uống, dịch vụ, vui chơi giải trí vẫn đang phát triển đấy chứ, vì dù có khó khăn thì "cũng phải ăn uống, phải bàn cách tháo gỡ, phải cho con đi học và mệt quá thì vẫn phải vui chơi, giải trí"! Vẫn có đường cho chúng ta đi đấy chứ!
Khi khó khăn người ta thường làm đủ cách để tồn tại. Các anh bạn Việt kiều hay một số người nước ngoài thường thán phục sức chịu đựng của doanh nghiệp Việt Nam qua việc "không hiểu tại sao họ vẫn có thể tồn tại trong môi trường khó khăn như thế?". Sĩ diện chăng? Giữ được đạo đức kinh doanh không? Sao không tuyên bố phá sản nếu công việc không còn phát triển nữa, không còn cơ hội vực dậy doanh nghiệp? Hy vọng làm lại có là "cứu cánh" đối với các doanh nghiệp mà sản phẩm, dịch vụ, khách hàng, đối tác - kế hoạch kinh doanh không còn như hoạch định ban đầu? Ở nước ngoài, khó khăn quá, phá sản là chuyện thường mà!
Cắt giảm chi phí, cắt giảm nhân sự, tối ưu hóa bộ máy, thay đổi kế hoạch kinh doanh, sẵn sàng xóa đi làm lại từ đầu, dẹp bỏ sĩ diện, sống chung thủy, có trách nhiệm hết lòng với anh chị em nhân viên trong công ty, đòi hỏi các tố chất can đảm, thông minh, dám nghĩ dám làm, thực sự phải có nhiều dũng - trí - nghĩa khí ở người làm doanh nghiệp không chỉ trong giai đoạn hiện nay, mà cũng nên mãi về sau vậy.
Mỗi lúc khó khăn, tôi vẫn lẩm nhẩm, nghêu ngao bài hát "Tôi ơi, đừng tuyệt vọng!" của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.
Sao cho, qua một ngày thêm hy vọng được vui một ngày, chứ không mất đi một ngày.
Ngày mai sẽ là một ngày khác!

SÁCH DOANH TRÍ's Blog
(Theo Vef)

Dễ dãi với bản thân sẽ thất bại suốt đời

Hiroshi Yamauchi được cho là một trong những doanh nhân thành đạt nhất Nhật Bản với tài sản tương đương 7,8 tỉ USD (theo tạp chí Forbes, 2008). Từ một xưởng sản xuất đồ chơi nhỏ bé do ông nội để lại, Hiroshi Yamauchi đã phát triển Nitendo thành một tập đoàn sản xuất đồ chơi hàng đầu trên thế giới trị giá hàng tỉ USD, trở thành đối thủ ngang tầm với Sony và Microsoft trong ngành công nghiệp trò chơi điện tử. Với thành tích ấy, ông được đánh giá là một trong những người có quyền lực nhất trong thị trường trò chơi điện tử toàn cầu. 

Hiroshi Yamauchi sinh ngày 7/11/1927 tại thành phố Kyoto (Nhật Bản). Tốt nghiệp trung học, khi đang do dự giữa ước mơ trở thành kỹ sư hay luật sư thì cậu bé Hiroshi bị… thất học vì chiến tranh thế giới thứ II nổ ra. Sau khi chiến tranh kết thúc, anh mới có cơ hội vào Trường đại học Waseda. Năm 1949, khi ông nội bị đột quỵ, Hiroshi lại phải bỏ dở việc học, quay về tiếp quản doanh nghiệp của gia đình - xưởng sản xuất đồ chơi Nitendo. Nitendo chủ yếu là sản xuất loại bài giải trí truyền thống của người Nhật là hanafuda, được ông cố của Hiroshi là Fusajiro Yamauchi thành lập năm 1889. 

Do tuổi còn trẻ và thiếu kinh nghiệm quản lý, Yamauchi lập tức gặp nhiều sự chống đối từ phía nhân công. Nhưng với quyết tâm muốn cải tổ Nitendo nhanh chóng, anh đã quyết định sa thải toàn bộ số nhân công cũ, đồng thời đẩy mạnh mở rộng sang các lĩnh vực kinh doanh khác như vận tải, khách sạn, thậm chí sản xuất loại gạo sấy ăn liền. Thế nhưng, chẳng có lĩnh vực nào trong số đó mang lại thành công cho Nitendo nên Hiroshi quyết định quay lại lĩnh vực kinh doanh truyền thống, tập trung nghiên cứu và phát triển các trò chơi giải trí. Anh đổi tên công ty thành Nintendo Karuta, đặt trụ sở chính tại Kyoto. Thời gian này, bài tây bắt đầu thịnh hành và Yamauchi là người đầu tiên đưa hình thức giải trí này vào thị trường Nhật để cạnh tranh với loại bài giải trí truyền thống hanafuda. Năm 1959, thành công đầu tiên đến với Hiroshi Yamauchi khi anh ký được hợp đồng độc quyền sản xuất loại bài lá làm bằng nhựa plastic với hãng Walt Disney, cung cấp hơn 60 ngàn sản phẩm mỗi năm. Thành công này nhanh chóng đưa Nitendo lên vị trí thống lĩnh thị trường Nhật Bản về lĩnh vực sản xuất loại bài nhựa.

Không muốn giới hạn lĩnh vực kinh doanh của mình chỉ ở lĩnh vực sản xuất các bộ bài giải trí, một lần nữa, Hiroshi Yamauchi đã đổi tên công ty từ Nitendo Karuta thành Công ty Nitendo và đưa công ty này lên sàn chứng khoán. Trên đà phát triển, ông đầu tư cơ sở hạ tầng, dây chuyền sản xuất, tuyển thêm các kỹ sư trình độ cao nhằm mở rộng quy mô sang sản phẩm trò chơi điện tử. Nhận thấy xu hướng phát triển mạnh mẽ của loại hình trò chơi video game hồi đầu những năm 1970 tại Nhật Bản, Hiroshi Yamauchi nhanh chóng ký hợp đồng mua bản quyền video game từ Magnavox. Sau đó, Nitendo hợp tác với Tập đoàn Sharp sản xuất loại tivi màu chuyên dùng cho trò chơi này.

Năm 1981, phần mềm trò chơi Donkey Kong ra đời mang lại thành công vang dội cho Nitendo. Sau Donkey Kong, năm 1983, Nitendo trình làng nhân vật video game nổi tiếng nhất trong lịch sử, bán được hơn 193 triệu bản. Đó chính là câu chuyện anh chàng Mario đi cứu công chúa được cả thế giới ưa chuộng đến tận hôm nay. Thành công ngoài sức tưởng tượng của Mario khiến Yamauchi quyết định chọn Mario là linh vật của Nitendo.

Dù đã rất thành công với công nghệ video game hiện đại, Hiroshi Yamauchi vẫn muốn có một sản phẩm giải trí rẻ tiền hơn dành cho tầng lớp bình dân. Thế là chiếc máy trò chơi điện tử điều khiển Famicom (viết tắt từ Family Computer) ra đời, tạo nên cơn sốt trên thị trường Nhật Bản, bán được hơn 500 ngàn máy chỉ trong hai tháng. Đến năm 1988, theo thống kê, cứ ba gia đình người Nhật có một gia đình sở hữu máy Famicom. Năm 1990, phiên bản mới của Famicom là Super Famicom được xuất khẩu sang Mỹ và nhanh chóng chinh phục thị trường khổng lồ này với các trò chơi nổi tiếng như Game Boy, Donkey Kong, Mario… Ngoài ra, Nitendo còn đạt được một số thành công lớn từ các trò chơi như Game Cube và mới đây nhất là Nitendo Wii với thiết bị điều khiển cảm ứng đã vượt mặt PlayStation 3 của Sony và Xbox 360 của Microsoft. Năm 2005, Hiroshi Yamauchi từ chức và rút khỏi Hội đồng Quản trị Nitendo, nhường vị trí cho thế hệ lãnh đạo trẻ hơn.

Từ thành công của mình, Hiroshi Yamauchi đã chia sẻ những bài học giá trị sau:

1. Làm kinh doanh phải sống chết với sản phẩm

“Đó chính là tinh thần tôi học được từ những năm tháng kinh doanh thất bại”, Hiroshi Yamauchi thừa nhận ông đã đưa công ty đến sát bờ vực phá sản vào những năm 1970 khi hấp tấp đẩy mạnh mở rộng việc kinh doanh sang nhiều lĩnh vực khác nhau và rút ra kết luận: “Để đạt được sự thành công đỉnh điểm, người doanh nhân phải hết lòng với sản phẩm, sống chết với ý tưởng của mình cho đến khi sản phẩm có chỗ đứng trên thị trường. Hãy chọn một lĩnh vực thế mạnh và tập trung đầu tư cho đến khi giành được chiến thắng”.

2. Nghiêm khắc

“Mọi sự dễ dãi đều dẫn đến thất bại. Dễ dãi với người thì bạn thất bại một, nhưng nếu dễ dãi với bản thân, bạn sẽ thất bại suốt đời. Tôi thực sự khuyến khích các doanh nhân nghiêm khắc với nhân viên. Chúng ta sẽ không thể phát triển trong cạnh tranh toàn cầu nếu đội ngũ của chúng ta thiếu chặt chẽ và tính kỷ luật cao” - Hiroshi Yamauchi đưa ra lời khuyên với thế hệ trẻ.

3. Biết sử dụng người tài

Thành công của Nitendo phần lớn nhờ vào tài năng sáng tạo và chuyên môn cao của các kỹ sư do chính Hiroshi Yamauchi tuyển dụng. Dù chẳng mấy đam mê các trò chơi do chính công ty ông sản xuất, cũng không phải là chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ cao, nhưng Hiroshi Yamauchi đã rất thành công vì bí quyết sau: “Hãy tìm kiếm người tài giỏi và cung cấp mọi điều kiện để họ làm việc và nghiên cứu. Nitendo không thể cạnh tranh tại thị trường Mỹ nếu chỉ sử dụng công nghệ kỹ thuật cao, Nitendo thành công nhờ vào yếu tố con người”.

SÁCH DOANH TRÍ's Blog

(Theo DNSGCT)

Bài thuyết trình của Đặng Lê Nguyên Vũ

 

Các bạn trẻ thân mến !
Cho tôi gửi đến các bạn lời chúc sức khoẻ dồi dào và một niềm tin mãnh liệt vào các bạn, những người có đầy đủ tài năng, tri thức và khát vọng để xây dựng một đất nước Việt Nam trỗi dậy, hùng cường.

Hôm nay, tôi xin gửi đến các bạn những trăn trở, suy nghĩ với mong muốn xây dựng một nước Việt cường phát, một khát vọng Đại Việt khám phá và chinh phục.
Soi rọi lại lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc mình trong hàng ngàn năm nay, các bạn và tôi đều có thể thấy hiển hiện những mâu thuẫn, những nghịch lý lớn mà những người Việt cần phải nhận ra và có lời giải pháp cho nó. Tôi xin được nêu hai nghịch lý chính như sau:

Nghịch lý thứ nhất: Yêu hoà bình nhưng luôn bị chiến tranh:
Đây là một nghịch lý cơ bản nhất, lớn nhất của dân tộc Việt. Lịch sử cho thấy chúngd ta luôn luôn phải vừa dựng nước vừa giữ nước, luôn luôn ở trong thế của kẻ bị chinh phục. Sau khi thoát khỏi sự nô lệ nghìn năm Bắc thuộc, dân tộc Việt chưa bao giờ được hưởng một thời kỳ thái bình hơn ba trăm năm. Hết Nam Hán, đến Nam Tống, đến Nguyên Mông, đến Minh, đến Thanh rồi đến hai cuộc kháng chiến trường kỳ gần đây. Trong lịch sử phát triển của loài người từ trước đến nay, ít có một dân tộc, ít một quốc gia nào lại phải chịu nhiều cảnh “nối da xáo thịt” nhiều như vậy.

Chúng ta có những chiến công hiển hách của dân tộc, nhưng đó chỉ là những chiến công trong việc giữ nước, trong những tình thế chúng ta bị dồn vào đường cùng, bị bức trách lựa chọn nô lệ hay tự do. Vậy tại sao chúng ta luôn luôn bị rơi vào các cuộc chiến tranh về quân sự trong khi chúng ta là một dân tộc vô cùng yêu chuộc hòa bình?

Nghịch lý thứ hai: Các điều kiện để phát triển kinh tế đầy đủ nhưng luôn sống trong cảnh khó nghèo và chưa bao giờ thực sự giàu mạnh.
Việt Nam có đầy đủ những điều kiện trở thành một nước giàu mạnh nhưng trên thực tế chúng ta lại mà một nước có truyền thống nghèo khó. Với vị trí địa lý thuận lợi, thiên nhiên tương đối ưu đãi, tài nguyên khoáng sản phong phú, con người cần cù, thông minh, sáng tạo – xét về những lợi thế riêng đó, chúng ta hơn hẳn Nhật Bản, Hàn Quốc rất nhiều. Vậy tại sao chúng ta luon thua kém họ?
Ngay cả trong thời điểm hiện tại, người Việt đã cư ngụ khắp năm châu và vẫn luôn được các dân tộc khác tôn trọng vì sự thông minh cần cù hiếm có, nhưng không có một tỷ phú người Việt tâm cỡ thế giới ? Thống kê mới nhất vào tháng 11 của tạp chí Fobers thì Trung Quốc có 10 tỷ phú và những dân tộc có nhiều nét tương đồng với chúng ta đã có và ngày càng có nhiều như người Thái có, người Mã Lai có, người Nhật Bản, người Hàn Quốc lại càng nhiều….

Lý giải cho những nghịch lý đó, Tôi cho rằng có hai nguyên nhân chính:

Thứ nhất, Việt Nam có vị trí địa lý chính trị có ý nghĩa chiến lược trong khu vực cũng như trên bình diện thế giới.
Với vị trí địa lý chính trị của mình, từ thủa đầu dựng nước đến nay, Việt Nam luôn là đối tượng thôn tín của các thế lực bành trướng. Việt Nam là cửa ngõ để Trung Quốc bành trứng sang Đông Nam Á; là cửa biển để Nhật Bản hay Hoa Kỳ ảnh hưởng đến các nước Đông Dương; là vùng đệm của văn hóa Ấn Độ ảnh hưởng đến phần còn lại của Châu Á.

Việc Trung Quốc đang trên đà trở thành siêu cường của thế giới đã tạo nên trục: kinh tế chính trị – Hoa Kỳ – Nhật Bản – Ấn Độ và Trung Quốc đang có những hành vi tranh giành ảnh hưởng len Việt nam càng làm cho vị trí địa chính trị của chúng ta càng quan trọng. Do đó, người Việt chúng ta luôn luôn bị các thế lực bành trướng nhìn ngó, luôn luôn phải sống trong tình trạng của cuộc chiến ở dạng thức này hay dạng thức khác. Nếu là thời “chiến” thì là cuộc chiến đổ xương máu bằng gươm – dao – súng – đạn, bằng sinh mạng của hàng chục thế hệ. Nếu là thời “bình” thì đó là cuộc chiến xây dựng kinh tế sao cho giàu mạnh để không bị rơi vào thế bị xâm lược, là cuộc chiến về văn hóa để hấp thu tinh hoa thế giới mà vẫn giữ được bản sắc của mình. Chính do chúng ta không ý thức được hoặc ý thức chưa đầy đủ sự cam go và khốc liệt ở những cuộc chiến thời “bình” để rồi cũng chưa có được một tinh thần, một quyết sách giữ nước đúng đắn và lâu bền nên chúng ta luôn luôn phải đổ máu trong những cuộc chiến tranh giữ nước.
Thứ hai, Tài nguyên thiên nhiên và tài nguyên con người giàu có, đa dạng và phong phú.

Điều này dẫn tới hai việc:
Một là, với tài nguyên sản vật phong phú chính là miếng mồi béo bở cho những thế lực bành trắng hăm he chiếm đoạt.

Hai là, với điều kiện sống tương đối sung túc và dễ dàng như vậy, người Việt không cần phải cố gắng nhiều cũng có thể tự nuôi bản thân mình, nền kinh tế tự cung tự cấp, ít ham muốn khám phá chinh phục phát sinh từ chính đặc trưng này.
Yếu tố thứ ba là những rào cản về văn hóa. Những rào cản về văn hóa ở đây được xác định là những tính chất của nền văn hóa gây nên những nghịch lý Việt Nam đã được nêu ở trên. Đầu tiên là những đặc tính cố hữu của nền văn hóa dựa trên nền tảng kinh tế nông nghiệp lúa nước. Nó bao gồm các tính cách: tính manh mún, tính ưa ổn định và thiên về bảo tồn, không muốn khám phá và phát triển. Tóm lại là các đặc tính rất thiên về Âm tính, có thể gọi là Thái Âm.
Thực chất đó là những tính chất văn hóa mang nặng âm tính để cân bằng với môi trường sống gần với thiên nhiên, các đặc tính đó chủ yếu có tác dụng làm cho người Việt sống cân bằng với thiên nhiên môi trường. Thêm vào đó những đặc tính văn hóa ngoại lai đã biến nhiều đặc trưng của nền văn hóa lúa nước truyền thống thành những nguyên nhân chủ yếu tạo nên nghịch lý Việt Nam. Đó là những mặt trái khi chúng ta phải tiếp thu văn hóa một cách cưỡng ép từ bên ngoài.
Người Trung Hoa mang theo Nho, Lão và Phật giáo đại thừa dạy cho dân tộc Việt sự “dĩ hoà vi quý”, hài lòng với hiện tại, ít khát vọng khám phá và chinh phục, cộng với người Pháp, người Mỹ mang lại sự chia rẽ sâu sắc trong lòng dân tộc Việt với sự phân chia Bắc, Trung, Nam và chia rẽ làng xã họ tộc. Đó chính là những nguyên nhân chính làm cho người Việt mất đoàn kết mà đã đẩy tính Âm của nền văn hóa Việt thành Thái Âm, tức là gần như mất đi khát vọng lớn mạnh, chỉ muốn sự ổn định và kìm hãm trong cái ao làng của mỗi người.

Mặt khác, các thế lực bên ngoài không khi nào thôi không có mong muốn thôn tính một đất nước tươi đẹp như vậy, biến những con người giỏi dang như vậy lệ thuộc vào họ. Thuộc tính Thái Âm chỉ thể hiện sức mạnh khi người Việt bị dồn vào đường cùng, vào thế không còn sự lựa chọn mà bắt buộc phải chiến đấu. Nhưng sau khi được coi là “chiến thắng”, sự âm tính thái quá đó lại phát huy tác dụng, như ru ngủ cả một dân tộc, để dân tộc đó lại trở nên yếu ớt và lại bị dồn vào bước đường cùng. Vậy đã đến lúc chúng ta nên nhận ra cái vòng tròn luẩn quẩn đó và thoát ra khỏi nó cho bằng được, thoát khỏi cái hậu quả của “một ngàn năm đô hộ giặc Tàu”, một trăm năm đô hộ giặc Tây” hay không ? và hóa giải thuốc tê văn hóa thì không còn cách nào khác làp hải đánh thức bằng chính văn hóa.

Tóm lại, trong ba nguyên nhân kể trên thì chính nguyên nhân về văn hóa tạo nên cái nghịch lý Việt Nam, tạo nên cái vòng luẩn quẩn của việc yếu kém về kinh tế, bị xâm lược, phải đứng lên đấu tranh trong thế không còn sự lựa chọn nào khác, giành “thắng lợi”, sau đó lại suy yếu và lại phải chiến đấu. Hai nguyên nhân đầu có thể coi là các nguyên nhân nặng tính khách quan và có tính hai mặt, nó vừa là thách thức, nhưng thực ra đó là cơ hội cho dân tộc Việt trở nên giàu mạnh và vĩnh viễn thoát khỏi chiến tranh, thoát khỏi nghèo đói. Chính đặc tính thái Âm của nền văn hóa tạo nên một dân tộc gần như không có khát vọng để rồi từ đó luôn là đối tượng bị chinh phục của các dân tộc có tham vọng bành trướng.

Thưa các bạn !

Tôi luôn trăn trở với một suy nghĩ rằng: dân tộc Việt ngàn đời nay thiếu một khát vọng Đại Việt mạnh mẽ, thiếu một cái gì đó tương tự như “giấc mơ Mỹ” tạo nên nước Mỹ đang là bá chủ toàn cầu, nhưng “tinh thần Nhật”, như “khát vọng Đại Hàn”, như “tầm nhìn Singapore”, như định vị “Ấn Độ là bộ não của thế giới”, như tư tưởng Trung Hoa là “trung tâm” của trời đất. Đó chính là nền tảng vững chắc nhất để tạo nên những quóc gia phát triển hùng mạnh.

Đất nước nào có và luôn nuôi dưỡng được những tinh thần quốc gia dạng như vậy mới có thể trở nên hùng cường, mới có thể biến những đất nước nhỏ trở thành lớn mạnh và khiến cho những đất nước mạnh trở nên trường tồn dù có trải qua nhiều giai đoạn suy yếu nhất thời.

Đó chính là sức mạnh giúp Nhật Bản trở thành quốc gia giàu thứ hai trên thế giới sau khi bị chiến tranh thế giới thứ hai tàn phá;
Là sức mạnh cột lõi tạo nên một làn sóng Hàn đang lan tỏa khắp thế giới;
Là sức mạnh tạo nên một sự chuyển mình mạnh mẽ của Trung Quốc đang trên đà là đối trọng và có thể vượt hơn cả Hoa Kỳ.
Là sức mạnh để Hoa Kỳ vươn tới và có thể duy trì vị thế cường quốc số một của mình.

Lịch sử phát triển của các dân tộc trên thế giới cho chúng ta, một bài học rằng: sức mạnh của một dân tộc không thật sự nằm ở truyền thống lịch sử và tuổi đời của nó – (chúng ta sẽ lý giải ra sao về sức mạnh của Mỹ, về vị thế của một đất nước nhỏ bé của một dân tộc hàng ngàn năm không có tổ quốc như Ixaren?), không nằm ở tài nguyên thiên nhiên – (lý giải sao về sức mạnh của Nhật Bản, Hàn Quốc?), không nằm ở diện tích và dân số – (lý giải sao về sự phát triển của Singapore?). Sức mạnh dân tộc chính ở khát vọng của dân tộc đó được thể hiện qua sức mạnh của văn hóa, rồi từ văn hóa sẽ đưa đến sức mạnh về kinh tế, chính trị, quân sự và rồi các sức mạnh đó lại làm giàu cho văn hóa, lại chứng thực, nuôi dưỡng cho khát vọng đó ngày một to lớn và vững bền. Dân tộc Việt chúng ta hoàn toàn có đủ khả năng, có thừa điều kiện để có được một điều như thế. Bởi chúng ta có những sức mạnh của dân tộc – kết hợp với những sức mạnh của thời đại.
Sức mạnh của dân tộc là lợi thế về địa lý – chính trị – tài nguyên thiên nhiên và

con người Việt Nam như Tôi đã nêu ở trên.
Những bài học lịch sử, truyền thống lịch sử ngàn đời nay của dân tộc Việt. Việc chứng thực một bản lĩnh Việt Nam dựa trên nền tảng sức mạnh của một nền văn hóa Việt, một lối sống mới dựa trên nền tảng chắt lọc những tinh hoa văn hóa của dân tộc kết hợp với học hỏi có chọn lọc các tinh hoa thế giới phù hợp với Việt nam không phải bây giờ chúng ta mới đề cập đến và không phải bây giờ chúng ta mới bắt đầu thực hiện. Trong lịch sử, đã có nhiều thời điểm chúng ta đã sở hữu một tinh thần như thế, mà ngay trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc: tinh thần đó, khát vọng đó, văn hóa đã được thể hiện vô cùng rõ ràng và mạnh mẽ.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn muốn xây dựng một nền văn hóa như vậy, mà một ví dụ rõ rệt là cuốn sách nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn “Đời Sống Mới” của Người. Sở dĩ chúng ta có thể chiến thắng trong một cuộc chiến trường kỳ, gian khổ, kéo dài hơn 30 năm trước những lực lượng lớn mạnh nhất thế giới chính do chúng ta đã chiến đấu trên nền tảng văn hóa đó. Chúng ta đã đoàn kết toàn bộ dân tộc vì một mục tiêu lớn độc lập và thống nhất đất nước. Chúng ta đã huy động được toàn bộ các nguồn lực của đất nước, tranh thủ tối đa sự giúp đỡ từ bên ngoài, khai thác khôn khéo mâu thuẫn quyền lợi của các nước lớn; chúngd ta đã chiến đấu và chiến thắng trên tất cả các mặt trận từ chính trị, quân sự, ngoại giao, đến văn hóa, văn nghệ. Không ai khác, chính cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ, McNamara đã phải công nhận rằng sở dĩ Hoa Kỳ thua Viêt Nam là vì thua nền văn hóa của dân
tộc Việt.

Như vậy, đây hoàn toàn không phải là việc quá mới mẻ, chúng ta đã từng làm và đã từng thành công. Thực tiễn lịch sử hàng ngàn năm nay đã chứng minh, dân tộc Việt sẽ trở nên cứng như sắt, vững như đồng khi bị đặt vào tìnht rạng của một cuộc chiến. Dân tộc Việt đã làm nên những chiến công hiển hách mà không một dân tộc nào có thể sánh bằng: không bị đồng hóa dù trải qua ngàn năm Bắc thuộc, ba lần đại phá quân Nguyên Môn, đánh thắng Mỹ là siêu cường số một thế giới. Một dân tộc vô cùng thông minh, vô cùng sáng tạo, rất cần cù, rất hiền hậu nhưng cũng rất kiên cường – một dân tộc có đủ hầu hết mọi phẩm chất của một dân tộc vĩ đại trên thế giới. Vậy nên, vấn đề chỉ nằm ở chỗ cho mọi người ý thức được rằng mặc dù đang ở thời “bình” nhưng thực chất chúng ta vẫn đang phải chiến đấu dưới một dạng thức khác mà thôi. Nếu chúng ta không chiến thắng trong cuộc chiến này thì bắt buộc chúng ta và con cháu chúng ta sẽ lại phải đổ máu để chiến đấu trong cuộc chiến này thì bắt buộc chúng ta và con cháu chúng ta sẽ lại phải đổ máu để chiến đấu trong cuộc chiến quân sự…

Trong bối cảnh cạnh tranh và hội nhập vào các nền kinh tế khu vực và toàn cầu thì những sức ép từ bên ngoài đối với dân tộc Việt. Đód là những áp lực trong quá trình toàn cầu hóa kinh tế thế giới. Áp lực này sẽ ngày một lớn hơn nhiều, một khi Việt Nam gia nhập WTO. Một viễn cảnh không xa sẽ có sự sụp đổ nhanh chóng và có dây chuyền của các doanh nghiệp đang hoạt động rất yếu ớt. Toàn thể người tiêu dùng cũng chính là toàn thể người Việt sẽ bị chi phối bởi hàng hóa nước ngoài, một vài hàng hóa Việt còn trụ lại được thì sẽ lại bị lệ thuộc vào kênh phân phối thuộc về sự kiểm soát của các tập đoàn đa quốc gia. Từ lệ thuộc về kinh tế mà tất cả các yếu tố còn lại cũng bị lệ thuộc về mọi mặt khác (nếu chúng ta không ý thức để đề kháng và khai thác khôn khôn khéo, hợp lý).
Sức mạnh của thời đại:
Sức mạnh của thời đại chính là những cơ hội có được trong xu thế tất yếu toàn cầu hóa. Đó là những công nghệ mới, đặc biệt là công nghệ thông tin cho phép chúng ta cóthể đi tắt đón đầu một cách hiệu quả mà vẫn giữ được tính ổn định và bền vững. Chưa bao giờ các cá nhân lại có được quyền tự do để phát triển như bây giờ. Các vấn đề về thông tin, vốn, công nghệ có thể giải quyết được rất dễ dàng trong thời đại ngày nay. Chúng ta cũng có được rất nhiều bài học từ sự thành công thần kỳ của những quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc cũng như nhiều dân tộc, nhiều đất nước khác để phục vụ cho con đường riêng và thích hợp cho dân tộc mình.

Chúng ta nhìn tất cả các vấn đề trên ở mặt tích cực để có thể tận dụng mâu thuẫn giữa các cường quốc mà tạo ra một chỗ đứng, một con đường thích hợp cho chúng ta; chúng ta có thể đứng trên vai những người khổng lồ và từ đó cũng có thể trở thành một người không lồ. Cùng với việc liên kết các nước trong khu vực, các nước đang phát triển cũng là một xu thế tất yếu của thời đại mà chúng ta có thể tham gia và hưởng lợi rất nhiều.

Thưa các bạn!

Như đã trình bày ở trên, tôi nghĩ rằng lịch sử Việt Nam ngàn đời nay đang trao vào trong tay những con người Việt sống ở thời đại này một sứ mạng cao cả, một cơ hội chưa từng có đó chính là việc xây dựng một nền văn hóa Việt mới dựa trên một khát vọng Đại Việt làm nền tảng cho sự phát triển giàu mạnh và lâu bền cho dân tộc về mọi mặt, đủ làm các thế lực khác phải kiêng dè. Một dân tộc yêu hòa bình sẽ vĩnh viễn thoát khỏi cảnh chiến tranh vì dân tộc đó luôn giàu mạnh. Một dân tộc có truyền thống lịch sử lâu đời sẽ có được một vị thế thực sự xứng đáng trên bản đồ thế giời vì dân tộc đó sở hữu một nền văn hóa tiên tiến và đầy bản sắc dựa trên khát vọng Đại Việt.

Một khi đã xác định vấn đề cốt yếu nằm ở nếu tố văn hóa, tôi và các bạn thêm một chút thời gian để cùng tìm hiểu sâu hơn về văn hóa Việt, cùng xác định nhứng gì cần giữ lại và phát triển, những gì cần phải kiên quyết loại bỏ, những gì cần phải thay đổi, những gì cần phải bổ sung từ tinh hoa văn hóa của thế giới, của các dân tộc khác. Các vấn đề trình bày ở phần tới đây không phải là của riêng một mình tôi, mà dựa trên những nghiên cứu về văn hóa VIệt của những học giả nổi tiếng về văn hóa Việt Nam ở trong và ngoài nước; dựa trên những nghiên cứu về các nền văn hóa có nhiều nét tương đồng với Việt Nam như Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc.

Khi nhắc đến tính cách của văn hóa Việt Nam, người ta thường nêu lên 5 tính cách chính, đó là: Tính tổng hợp, Tính động đồng, Tính linh hoạt, Tính ưa hài hòa, và Tính thiên về Âm tính. Mỗi đặc trưng có những đặc tính tốt được gọi là hệ quả và kèm theo đó là các đặc tính xấu, gọi là hậu quả.
- Tính tổng hợp:
• Hệ quả: Khả năng tổng hợp cao, có thể kết hợp nhiều yếu tố.
• Hậu quả: óc phân tích kém
- Tính cộng đồng
• Hệ quả
+ Tính đoàn kết
+ Tính dân chủ
• Hậu quả
+ Coi nhẹ cá nhân
+ Dựa dẫm
+ Cào bằng
+ Bè phái, địa phương chủ nghĩa
- Tính linh hoạt
• Hệ quả: Dễ thích nghi, sáng tạo, giỏi bắt chước
• Hậu quả: Tùy tiện, thiếu tính hệ thống pháp luật
- Tính ưa hài hòa
• Hệ quả: vui vẻ, ung dung, dễ hài lòng với hiện tại
• Hậu quả: Thiếu ham muốn làm giàu, tính nước đôi, thiếu rạch ròi, không quyết đoán; Đại khái, xuề xoà.
- Tính thiên về Âm tính
• Hệ quả: ưa ổn định, hiền hòa, bao dung, trọng nữ
• Hậu quả: chậm chạm, dĩ hòa vi quý, nhẹ lý và thiếu trách nhiệm trong công việc cụ thể.
Những hệ quả là những đặc tính cần phải phát huy, những hậu quả thì cần phải sửa chữa, một số thứ cần phải xóa bỏ. Có đặc tính cần phải sửa nhiều như đặc tính thiên về âm tính. Với yêu cầu hiện tại thì chúng ta cần phải thiên về dương tính, thiên về sự phát triển. Đó là đặc tính cần phải thay đổi. Còn các đặc tính khác chúng ta sẽ có những cải sửa hợp lý để vừa tận dụng được sức mạnh vốn có vừa phát huy được sức mạnh mới.

Các bạn hãy cho ý kiến về một nền văn hóa Việt mới được mô tả với năm đặc tính như sau: đây là năm đặc tính được kế thừa và phát huy các đặc tính cũ kết hợp với những học hỏi từ yếu tố thời đại:
• Tính tổng hợp trên nền tảng một định hướng phân tích rõ ràng, học hỏi phải dựa trên một nền tảng lý luận vững chắc thì mới hiệu quả.
• Tính cộng đồng Việt Nam: nếu tính cộng đồng trước đây chỉ nằm ở phạm vi làng xã, họ tộc, dân tộc thì nay cần phải mở rộng với tư tưởng tất cả người Việt là một – không phân chia xuất thân, tôn giáo, dân tộc, địa bàn cư trú cũng như trong ngoài nước. Cả dân tộc Việt có chung một nguồn gốc con Rồng cháu Tiên, là đồng bào của nhau.
• Tính linh hoạt trong khuôn khổ và nguyên tắc: xây dựng và áp dụng thêm những khuôn khổ và nguyên tắc để tập trung và phát huy được tối đa sức mạnh của tính linh hoạt vốn có, để hạn chế những hậu quả do mặt trái của tính linh hoạt thái quá mang lại.
• Tính ưa hài hòa trong trạng thái động : hài hòa làtốt nhưng cần phải thích nghi được mọi sự vật hiện tượng luôn biến đổi, vì vậy phải tìm đến sự hài hòa trong trạng thái động, tức là luôn phải thay đổi để tìm đến và lưu giữ sự hài hòa.
• Tính thiên về Dương tính: thiên về khám khá, phát triển, chinh phục.
Vấn đề cuối cùng mà Tôi muốn được trình bày với các bạn là biện pháp nào, phương thức nào, kế hoạch nào để xây dựng và vận dụng văn hóa đó. Để xây dựng một khát vọng hay một nền văn hóa mới dựa trên nền tảng khát vọng dân tộc Việt giàu mạnh, chúng ta cần phải có ba yếu tố cơ bản sau: thứ nhất làp hải có được một hệ thống triết lý cho khát vọng đó; thứ hai là phải có được một đội ngũ những con người nhiệt huyết sống và cống hiến trọn đời cho lý tưởng đó; và cuối cùng là những chương trình hành động cụ thể ở mọi mặt trận, phải toàn dân, toàn diện, phải trường kỳ để thực hiện cho được điều đó.

ách thức xây dựng Hệ thống triết lý bắt đầu bằng những trăn trở. Từ những nghịch lý Việt Nam, từ việc nhận thức được căn nguyên sâu xa của nó nằm ở những rào cản của văn hóa, đến một khát vọng Đại Việt mạnh mẽ để có được hòa bình và phồn thịnh; viết nên một nền văn hóa mới lấy khát vọng Đại Việt làm tư tưởng xuyên suốt được xdây dựng dựa trên tinh hoa dân tộc kết hợp với tinh hoa của thời đại, của thế giới. Chúng ta lại tiếp tục cụ thể văn hóa đó thành văn hóa kinh doanh, văn hóa ứng xử, thành hoài bão, mục tiêu, thành lý tưởng sống cho giới trẻ… Rồi kiến nghị đến các tổ chức của Đảng và Nhà nước, là báo giới, là giới văn nghệ sỹ, là các doanh nhân, là những nhà văn hóa lớn có ảnh hưởng đến xã hội…

Con đường cần thiết trước tên và hiệu quả nhất chính là thông qua hoạt động giáo dục và đào tạo. Trong đó, bước đầu tiên là phải làm cho người dân hiểu rõ được vị thế của dân tộc mình, hiểu rõ được sức mạnh và những điểm yếu cần phải cải sửa vì một tương lai giàu mạnh cho cả dân tộc này, cho từng cá nhân và cho con cháu chúng ta. Vậy nên, các kiến thức về lịch sử Việt và văn hóa Việt phải luôn có trong công tác giáo dục. Nếu công tác giáo dục là truyền đạt các kiến thức cơ bản, thì công tác đào tạo là việc truyền đạt các kỹ năng cần thiết để thực hiện một công việc cụ thể nào đó cũng phải được thiết kế sao cho có thể chuyển tải được cái tinh hoa của dân tộc Việt kết hợp hài hòa với các tinh hoa của thời đại, của thế giới.
Những điều Tôi nói với các bạn ngày hôm nay chỉ là khởi nguồn hco một kế hoạch hành động và hành động ngay với một tư tưởng cống hiến cho dân tộc mình. Trên con đường chúng ta đi, mỗi người Việt ở những vị trí thích hợp của mình sẽ luôn hành động, đóng góp vào sự nghiệp chung của dân tộc, phát huy tối đa tinh thần Đại Việt (một đất nước giàu mạnh, luôn yêu chuộc hòa bình và có đầy đủ phẩm chất vĩ đại của con người).

Cảm ơn các bạn đã dành thời gian để cho tôi được giãi bày những trăn trở của người Việt chúng ta. ĐIều mà chúng ta luôn mong muốn và sẽ dành tất cả những gì mình có thể làm bằng được là sao cho mỗi người Việt Nam chúng ta khi đứng trước các dân tộc khác trên thế giới đều có thể tự hào mà nói rằng “Tôi là người Việt Nam”

Một lần nữa xin được chúc các bạn sức khoẻ, giữ vững niềm tin và liên kết, cùng nhau xây dựng đất nước Việt Nam tự chủ hơn, mạnh mẽ hơn.
Đặng Lê Nguyên Vũ
(Tổng giám đốc Cà PhêTRUNG NGUYÊN)
Bài nói chuyện tại ĐHQG-Hà Nội, ngày 19 tháng 11 năm 2005

SÁCH DOANH TRÍ's Blog

Lãnh đạo cần có những khả năng gì? (P.2)

 

Tầm nhìn và bối cảnh chung giúp gắn kết lãnh đạo và nhân viên

 >>Lãnh đạo cần có những khả năng gì? (P.1)

Tạo ra bối cảnh chung

Ở Nhật, ba là từ ám chỉ bối cảnh trong đó các mối quan hệ được hình thành và các tương tác xảy ra bao gồm địa điểm, không gian, và lĩnh vực. Những người tham gia vào ba chia sẻ thông tin với nhau, xây dựng các mối quan hệ ngắn hạn và cố gắng tạo ra điều gì đó mới mẻ. Ví dụ một ba có thể diễn ra ở một quán bar hay quán rượu, nơi những người xa lạ có thể nói chuyện suồng sã với nhau về những mối quan tâm trực tiếp, những vấn đề gần gũi, và đôi khi họ có được hiểu biết sâu sắc hay tìm ra giải pháp nào đó cho vấn đề của mình.

Bối cảnh trang trọng và có tính tổ chức cao hơn thường đòi hỏi những người tham gia có mục đích rõ ràng và tương tác chặt chẽ với nhau. Mỗi thành viên đều có mối liên hệ với các thành viên khác và họ cố gắng tìm hiểu ý định và giá trị của người khác một cách chủ quan. Việc trở thành thành viên là tự nguyện với mỗi người. Xét theo ý nghĩa đó, ba là bối cảnh chung chuyển động, trong đó người tham gia đến và đi, các mối quan hệ thay đổi, và bối cảnh cũng thay đổi không ngừng.

Các công ty có thể tạo ra bối cảnh chung theo nhiều cách khác nhau: tổ chức họp dự án, chương trình đào tạo, lập nhóm nghiên cứu, nhóm có chung sở thích, các hội thảo, các sự kiện thể thao do công ty tài trợ…Công ty Honda tổ chức cho 30 thành viên của đội dự án ở cùng nhau 3 ngày đêm trong một nhà nghỉ. Buổi tối họ uống rượu sakê và đến nhà tắm công cộng. Mặc dù không lên kế hoạch từ trước nhưng mọi người hầu hết bắt đầu câu chuyện bằng cánh bôi nhọ sếp và chia sẻ tâm trạng bức xúc, thất vọng với nhau. Đến khi ai nấy đã ngấm rượu thì họ bắt đầu cãi vã và thậm chí đánh nhau. Vào ngày thứ 2, rào cản được dỡ bỏ khi mọi người bắt đầu hiểu động cơ, suy nghĩ và cảm giác của nhau. Họ sẵn sàng lắng nghe và đồng cảm. Ngày thứ 3 đã có tiến bộ nhảy vọt, họ có thể vượt qua các vấn đề cá nhân của mình và bắt đầu có tinh thần đồng đội khi xem xét giải quyết vấn đề.

5 tháng sau khi Utsuda trở thành chủ tịch của tập đoàn Mitsui vào năm 2002, ông bắt đầu tổ chức các cuộc họp kiểu kurumaza (mọi người ngồi xếp bằng thành một vòng tròn) một hoặc hai lần trong tháng vào buổi trưa hoặc sau khi tan việc. Trong 6 năm, công ty đã tổ chức 117 cuộc họp với hơn 2000 nhân viên tham gia. Tất cả các nhân viên đã đăng ký trên mạng nội bộ của công ty và muốn thảo luận về công việc có chất lượng đối với nhân viên, công ty và xã hội đều có thể tham gia. Họ cũng có thể xem xét lại các hoạt động kinh doanh của công ty cũng như nêu lên nguyện vọng của họ trong tương lai. Đây chính là cách tạo ra bối cảnh chung từ trên xuống.

Tạo ra bối cảnh chung từ dưới lên có lẽ dễ thực hiện hơn đối với các công ty khác. Khi đó, nhân viên có được kinh nghiệm trực tiếp về cách thức tiêu dùng sản phẩm và dịch vụ của khách hàng. Eisai, công ty nổi tiếng nhờ phát triển thuốc điều trị chứng mất trí, đã giao công việc chăm sóc bệnh nhân cho các nhân viên nghiên cứu của mình. Họ biết được cách ứng xử của bệnh nhân, cách họ tiếp nhận điều trị, và giao tiếp với các điều dưỡng viên.  Họ có được hiểu biết sâu sắc về nhu cầu của bệnh nhân và gia đình của họ, cũng như nhiệm vụ của công ty trong việc chăm sóc sức khỏe con người. Một nhân viên công ty đã nói với chúng tôi: “Trước đây tôi chỉ tập trung vào việc nghiên cứu thuốc điều trị, nhưng ở bệnh viện, trọng tâm không phải là thuốc điều trị. Thuốc men chỉ hữu ích trong một số trường hợp. Quá trình chăm sóc bệnh nhân đã khiến tôi có nhận thức mới mẻ về mục đích của thuốc men và làm thế nào để phát triển chúng.”

Truyền tải thông điệp

Người lãnh đạo có tri thức thực hành phải có khả năng truyền đạt cốt lõi của vấn đề theo cách mà tất cả mọi người đều hiểu được. Cốt lõi của tình huống thường rất khó diễn đạt, bởi vậy mà họ thường mượn các câu chuyện, hình ảnh ẩn dụ, hay ngôn ngữ bóng bẩy để làm rõ nó. Nhờ đó, những người có những trải nghiệm khác nhau trong những bối cảnh khác nhau có thể nắm bắt được sự vật bằng trực giác.

Tadashi Yanai, CEO của Fast Retailing thường sử dụng phép ẩn dụ và những tình huống tương tự trong thể thao để truyền đạt ý tưởng của mình. Một tình huống nổi tiếng mà ông thường nhắc đến là: trong môn bóng chày, đội cướp bóng thành công nhiều hơn cũng là đội có số lần cướp bóng thất bại cao hơn. Bạn không thể chạy nếu bạn chỉ nghĩ đến việc không để bị dành bóng. Quản trị cũng giống như thế.” Phương pháp ẩn dụ cũng giúp truyền tải thông điệp bằng cách khơi dậy trí tưởng tượng. Toyota thường ví ngành công nghiệp ôtô hay bản thân công ty như một cây cà chua xanh, đang phát triển và chưa hoàn thiện.

Còn kể chuyện lại giúp người nghe tự nhận thức vấn đề thông qua hiểu biết của họ về nhân vật chính và đối kháng. Một câu chuyện có thể giải thích bối cảnh lịch sử (Cái này có từ đâu?) cũng như hình dung được viễn cảnh tương lai (Cái này sẽ như thế nào). Ở tập đoàn Mitsui, khi rà soát lại các hoạt động của công ty, chủ tịch Utsuda thường kể các câu chuyện như thế. Vào năm 2002, ông thay đổi tiêu chí của công ty, chú trọng vào chất lượng thay vì kết quả về số lượng (chất lượng chiếm 80%). Bởi vậy mà quá trình tạo ra kết quả quan trọng hơn doanh thu hay lợi nhuận của công ty. Utsuda khuyến khích tất cả các nhân viên của mình kể chuyện trong các buổi xét duyệt, tổng kết hàng năm. Quá trình tạo dựng, và chia sẻ những câu chuyện đó chính là phương tiện để thay đổi văn hóa công ty. Nhân viên của Mitsui có thể bày tỏ ý tưởng của mình một cách thuyết phục hơn và họ phải lưu ý đến chất lượng công việc trước khi tính toán đến lợi nhuận.

Còn Fujio Mitarai, chủ tịch của Canon thì thể chế hóa quá trình tương tự. Ông yêu cầu tất cả mọi người trình bày kế hoạch kinh doanh bằng cách kể chuyện. Họ phải đưa các con số, số liệu vào trong câu chuyện của mình. Từ quản lý cấp cao cho đến toàn bộ nhân viên đều phải chấp hành quy định trên. “Đó là cách để bồi dưỡng kĩ năng và phát triển con người,” Mitarai giải thích. “Chính văn hóa kể chuyện là nền tảng sức mạnh của Canon.”

Để phép ẩn dụ và chuyện kể phát huy hiệu quả, người lãnh đạo cần thấy được mối quan hệ giữa sự vật này với sự vật khác, giữa bản thân họ với những người xung quanh hay giữa hiện tại với quá khứ và tương lai. Cách tốt nhất là đọc thật nhiều truyện thuộc mọi thể loại, cả lãng mạn, trào phúng, hài kịch, bi kịch và chăm chỉ đi nhà hát.

Khả năng hùng biện cũng đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt ý tưởng. Người giao tiếp giỏi là người có khả năng chế ngự trí óc và chạm tới trái tim của con người. “I have a dream” (Tôi có một giấc mơ) của mục sư Martin Luther King đọc tại Đài tưởng niệm Lincoln vào năm 1963 hay “Stay hungry, stay foolish” (Hãy luôn khao khát, hãy cứ dại khờ) của Steve Jobs tại lễ phát bằng của trường Stanford, 2005 là những bài diễn thuyết làm được cả 2 điều đó. Chúng đều dựa trên những trải nghiệm cá nhân, có mở đầu và kết thúc, thông điệp chính được nhắc lại nhiều lần. “I have a dream” được Martin Luther King nhắc 8 lần còn “Let freedom ring” (nguyện tiếng chuông tự do vang lên) xuất hiện 10 lần trong năm phút cuối của bài diễn văn kéo dài 17 phút. Steve Jobs thì nhắc lại cụm từ “Stay hungry, stay foolish” 3 lần trong 20 giây cuối của bài phát biểu 15 phút của mình.

Người lãnh đạo khôn ngoan sẽ cố gắng tham gia đối thoại với càng nhiều người càng tốt, và thể hiện mức độ cam kết giao tiếp cao. Ngày 1/1/2009, Yanai đã dõng dạc nói về “ước mơ” trở thành tập đoàn bán lẻ số một thế giới vào năm 2020 về bán hàng và lợi nhuận, vượt qua cả Gap, Zara, và H&M. Ba tháng sau đó, ông có cuộc đối thoại 90 phút tổ chức hàng tuần với một số nhà điều hành hàng đầu ở Tokyo để bàn về con người, tổ chức và hệ thống cần thiết để thực hiện ước mơ đó. Ông cũng dành thời gian tương tự để thảo luận với nhóm điều hành hàng đầu đến từ Thượng Hải, Seoul, Paris, London, và New York. Ông có kế hoạch tiến hành đối thoại với 200 nhà lãnh đạo tương lai, gặp gỡ họ trực tiếp trong 3 năm tiếp theo. Ông nhận ra giao tiếp đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc hiện thực hóa ước mơ của mình.

SÁCH DOANH TRÍ's Blog

(Theo Vef)

Ba câu hỏi khó

Nhà vua ấy Tolstoy không biết tên. Một hôm vua nghĩ rằng: “Giá mà trả lời được ba câu hỏi thì vua sẽ không bao giờ bị thất bại trong bất cứ công việc nào. Ba câu hỏi ấy là: 

1/ Làm sao để biết được thời gian nào là thời gian thuận lợi nhất cho mỗi công việc? 2/ Làm sao để biết được nhân vật nào là nhân vật quan trọng nhất mà ta phải chú trọng? 3/ Làm sao để biết được công việc nà o là công việc cần thiết nhất mà ta phải thực hiện?

Nghĩ thế vua liền ban chiếu ra khắp trong bàn dân thiên hạ, hứa rằng sẽ ban thưởng trọng hậu cho kẻ nào trả lời được ba câu hỏi đó. 
Các bậc hiền thần đọc chiếu liền tìm đến kinh đô. Nhưng mỗi người lại dâng lên vua một câu trả lời khác nhau.

Về câu hỏi thứ nhất, có người trả lời rằng: muốn biết thời gian nào là thời gian thuận lợi nhất cho mỗi công việc thì phải làm thời biểu cho đàng hoàng. Có ngày, giờ, năm, tháng và phải thi hành cho thật đúng thời gian biểu ấy, như vậy mới mong công việc làm đúng lúc. Kẻ khác thì lại nói không thể nào dự tính trước được những gì phải làm và thời gian để làm những việc ấy. Rằng ta không nên ham vui mà nên chú ý đến mọi sự khi chúng xảy tới để có làm bất cứ gì xét ra cần thiết. Có kẻ lại nói rằng dù vua có chú ý tình hình mấy đi chăng nữa thì một mình vua cũng không đủ để định đoạt thời gian làm việc một cách sáng suốt. Do đó nhà vua phải thành lập một hội đồng nhân sĩ và hành động theo lời khuyến cáo của họ. Lại có kẻ nói rằng có những công việc cần phải quyết định tức khắc không thể nào có thì giờ tham khảo xem đã đến lúc phải làm hay chưa đến lúc phải làm. Mà muốn lấy thời điểm cho đúng thì phải biết trước những gì sẽ xảy ra, do đó nhà vua phải cần đến những nhà cố vấn tiên tri và bốc phệ.   

Về câu hỏi thứ hai cũng có nhiều tấu trình không giống nhau. Có người nói những nhân vật vua cần chú ý nhất là những Đại thần và những người trong triều đình. Có người nói là mấy ông Giám mục thượng tọa là quan hệ hơn hết. Có người nói là mấy ông tướng lĩnh trong quân đội là quan trọng hơn hết.   

Về câu hỏi thứ ba các nhà thức giả cũng trả lời khác nhau. Có người nói khoa học là quan trọng nhất. Có người nói chỉnh trang quân đội là quan trọng nhất...  

Vì các câu trả lời khác nhau cho nên nhà vua không đồng ý với vị nào cả và chẳng ban thưởng cho ai hết. Sau nhiều đêm suy nghĩ vua quyết định chất vấn một vị Đạo sĩ tu trên núi. Ông Đạo này nổi tiếng là người có giác ngộ. Vua muốn tìm lén trên núi gặp ông Đạo và hỏi ba câu hỏi kia vì vị Đạo sĩ này chưa bao giờ chịu xuống núi và nơi ông ta ở chỉ có những người dân nghèo. Chẳng bao giờ ông chịu tiếp những người quyền quí. Nhà vua cải trang làm thường dân, khi đi đến chân núi vua dặn vệ sĩ đứng chờ ở dưới và một mình vua trong y phục một thường dân trèo lên am của ông Đạo. Nhà vua gặp ông Đạo đang cuốc đất trước am. Khi trông thấy người lạ ông Đạo gật đầu chào rồi tiếp tục cuốc đất. Ông Đạo cuốc đất một cách nặng nhọc bởi ông Đạo đã già yếu. Mỗi khi cuốc lên được một tảng đất hoặc lật ngược được tảng đất ra thì ông lại thở hổn hển. Nhà vua tới gần ông Đạo và nói: “Tôi tới đây để xin ông Đạo trả lời giúp ba câu hỏi : làm thế nào để biết đúng thì giờ hành động, đừng để cơ hội qua rồi sau phải hối tiếc ? Ai là những người quan trọng nhất mà ta phải chú ý tới nhiều hơn cả, và công việc nào quan trọng nhất cần thực hiện trước?”.   

Ông Đạo lặng nghe nhà vua, nhưng không trả lời. Ông chỉ vỗ vai nhà vua và cuối cùng tiếp tục cuốc đất. Nhà vua nói: "Ông Đạo mệt lắm rồi, thôi đưa cuốc cho tôi, tôi cuốc một lát”. Vị Đạo sĩ cảm ơn, trao cuốc cho vua rồi ngồi xuống đất nghỉ mệt.
Cuốc xong được hai vòng đất thì nhà vua ngừng tay và lặp lại câu hỏi. Ông Đạo vẫn không trả lời, chỉ đứng dậy và đưa tay ra đòi cuốc, miệng nói: “Bây giờ bác phải nghỉ, đến phiên tôi cuốc”, nhưng nhà vua thay vì trao cuốc lại tiếp tục cúi xuống cuốc đất.  

Một giờ rồi hai giờ đồng hồ đi qua, rồi mặt trời bắt đầu khuất sau đỉnh núi. Nhà vua ngừng tay, buông cuốc và nói với ông Đạo:

 “Tôi tới để xin ông Đạo trả lời cho mấy câu hỏi, nếu ông Đạo không trả lời cho tôi câu nào hết thì xin cho tôi biết để tôi còn về nhà”.   

Chợt lúc đó, ông Đạo nghe tiếng chân người chạy đâu đây bèn nói với nhà vua: "Bác thử xem có ai chạy lên kìa”, nhà vua ngó ra thì thấy một người có râu dài đang chạy lúp xúp sau mấy bụi cây, hai tay ôm bụng máu chảy ướt đẫm cả hai tay, ông ta cố chạy tới chỗ nhà vua và ngất xỉu giữa đất, nằm im bất dộng, miệng rên rỉ. Vua và ông Đạo cởi áo người đó ra thì thấy có một vết đâm sâu nơi bụng. Vua rửa chỗ bị thương thật sạch và xé áo của mình ra băng bó vết thương. Nhưng máu thấm ướt cả áo. Vua giặt áo và đem băng lại vết thương. Cứ như thế cho đến khi máu ngưng chảy. Lúc bấy giờ người bị thương mới tỉnh dậy và đòi uống nước.  

Vua chạy đi múc nước suối cho ông ta uống, khi đó mặt trời đã khuất núi và bắt đầu lạnh. Nhờ sự hỗ trợ của ông Đạo, nhà vua khiêng người bị nạn vào trong am và đặt nằm trên giường của ông Đạo. Ông ta nhắm mắt nằm im. Nhà vua cũng mệt quá vì leo núi và cuốc đất cho nên ngồi dựa vào cánh cửa mà ngủ thiếp đi. Vua ngủ ngon cho đến nỗi khi nhà vua thức dậy thì trời đã sáng và phải một lúc lâu sau vua mới nhớ được là mình đang ở đâu và đang làm gì. Vua nhìn về phía giường thì thấy người bị thương cũng đang nhìn mình chòng chọc, hai mắt sáng trưng. Người đó thấy vua tỉnh giấc rồi và đang nhìn mình thì cất giọng rất yếu: “Xin bệ hạ tha tội cho thần!”, vua đáp : “Ông có làm gì nên tội đâu mà phải tha?", “Bệ hạ không biết hạ thần nhưng hạ thần biết bệ hạ. Hạ thần là người thù của bệ hạ. Hạ thần đã thề sẽ giết bệ hạ cho bằng được, bởi vì ngày xưa trong chinh chiến Bệ hạ đã giết mấy người anh và còn tịch thu gia sản của hạ thần nữa. Hạ thán biết rằng bệ hạ sẽ lên núi này một mình để gặp ông Đạo sĩ nên đã mai phục quyết tâm giết bệ hạ trên con đường xuống núi. Nhưng đến tối mà bệ hạ vẫn chưa trở xuống, nên hạ thần đã rời chỗ mai phục mà đi lên núi tìm bệ hạ. Hạ thần lại gặp bọn vệ sĩ. Bọn này nhận mặt được hạ thần cho nên đã xúm lại đâm hạ thần. Hạ thần trốn được, chạy lên đây, nhưng nếu không có bệ hạ thì chắc hạ thần đã chết vì máu ra nhiều quá. Hạ thần quyết tâm hành thích bệ hạ mà bệ hạ lại cứu sống được hạ thần, hạ thần hối hận quá. Giờ đây nếu hạ thần còn sống được thì hạ thần nguyện làm tôi mọi cho Bệ hạ suốt đời và hạ thần cũng sẽ bắt các con hạ thần làm như vậy. Xin bệ hạ tha tội cho thần”.  

Thấy mình hòa giải được với kẻ thù một cách dễ dàng, nhà vua rất vui mừng. Vua không những hứa tha tội cho người kia mà còn hứa sẽ trả lại gia sản cho ông ta và gửi ngay thầy thuốc cùng quân hầu tới săn sóc cho ông ta lành bệnh.   

Sau khi cho vệ sĩ khiêng người bị thương về, nhà vua trở lên tìm ông Đạo để chào. Trước khi ra về vua còn lập lại lần cuối ba câu hỏi của vua. Ông Đạo đang quỳ gối xuống đất mà gieo những hạt đậu trên những luống đất đã cuốc sẵn hôm qua. Vị đạo sĩ đứng dậy nhìn vua đáp: "Nhưng ba câu hỏi của vua đã được trả lời rồi mà”. Vua hỏi trả lời bao giờ đâu nào. “Hôm qua nếu vua không thương hại bần dạo già mà ra tay cuốc dùm mấy luống đất này thì khi ra về vua đã bị kẻ kia mai phục hành thích mất rồi và nhà vua sẽ tiếc là đã không ở lại cùng ta. Vì vậy thời gian quan trọng nhất là thời gian vua đang cuốc đất, nhân vật quan trọng nhất là bần đạo đây và công việc quan trọng nhất la công việc giúp bần đạo. Rồi sau đó khi người bị thương nọ chạy lên, thời gian quan trọng nhất là thời gian vua chăm sóc cho ông ta, bởi vì nếu vua không băng vết thương cho ông ta thì ông ta sẽ chết và vua không có dịp hoà giải với ông ấy, cũng vì thế mà ông ta là nhân vật quan trọng nhất và công việc vua làm để băng bó vết thương là quan trọng nhất. Xin vua hãy nhớ kỹ điều này nhé: chỉ có một thời gian quan trọng mà thôi, đó là thời gian hiện tại, là giờ phút hiện tại, giờ phút hiện tại quan trọng bởi vì đó là thời gian duy nhất trong đó ta có thể làm chủ được ta. Và nhân vật quan trọng nhất là kẻ đang cụ thể sống với ta, đang đứng trước mặt ta, bởi vì ai biết được mình sẽ đương đầu làm việc với những kẻ nào trong tương lai. Công việc quan trọng nhất là công việc làm cho người đang cụ thể sống bên ta, đang đứng trước mặt ta được hạnh phúc. Bởi vì đó là ý nghĩa chính của đời sống”.   

Trích từ Phép lạ của sự tỉnh thức - Thích Nhất Hạnh

 

 

 

SÁCH DOANH TRÍ's Blog