Tinh hoa giáo dục thế giới bàn chuyện tài năng

Tất cả trẻ em đều có tài năng, nhưng dường như chính hệ thống giáo dục hiện nay đang triệt tiêu dần khả năng sáng tạo của các em.

Lời dẫn: Chuỗi hội thảo công nghệ, giải trí, thiết kế (viết tắt là TED - Technology Entertainment Design) là cuộc hội thảo lưu động, quy tụ rất nhiều tinh hoa của thế giới như: Bill Clinton, Gorden Brown, Bill Gates, Mark Zuckerberg (“ông chủ” Facebook), Larry Page và Sergey (những nhà sáng lập ra Google)... cùng rất nhiều những người đoạt giải Nobel và các chuyên gia, học giả ưu tú trên nhiều lĩnh vực khác. Họ đến đây để trình bày những vấn đề quan trọng, với mong muốn có thể góp phần thay đổi thế giới.

Cách đây sáu năm, một chuyên gia về sáng tạo đến từ Anh, ngài Ken Robinson đã làm thế giới dấy lên nhiều suy nghĩ về hệ thống giáo dục trên toàn thế giới, cách nhìn nhận lại về trí thông minh, sự tu dưỡng khả năng sáng tạo và cách phát hiện tài năng xuất chúng của con người.

Bài thuyết trình thu hút hơn 8 triệu lượt xem và rất nhiều bình luận (comment) cho một chủ đề nghiêm túc. Do dung lượng dài, phần lược dịch được chia thành 2 phần.

Để giúp các bậc cha mẹ tham khảo một quan điểm về giáo dục tài năng của trẻ em, Edu360 giới thiệu bài thuyết trình nổi tiếng về nhận thức lại giáo dục, sáng tạo và phát hiện tài năng.

Ngài Ken Robinson, cựu chủ tịch ủy ban cố vấn về giáo dục văn hóa và sáng tạo của chính phủ Anh

Tất cả trẻ em đều tài năng 

Cuộc hội thảo này có ba chủ đề chính xuyên suốt. Thứ nhất là bằng chứng đáng kinh ngạc về sức sáng tạo của con người cũng như sự đa dạng và phạm vi của nó.

Thứ hai là chính điều đó đặt chúng ta vào một vị trí mà chúng ta không có một ý niệm gì về những chuyện sẽ xảy ra trong tương lai, không tưởng tượng được mọi thứ sẽ diễn ra như thế nào.

Chúng ta có sự quan tâm lớn đối với giáo dục vì nó ảnh hưởng sâu sắc tới chúng ta, giống như tôn giáo, tiền bạc và những thứ thiết yếu khác vậy. Đó là phương tiện để đưa chúng ta tới một tương lai mà ta chưa thể nắm bắt được. 

Hãy nghĩ mà xem, những đứa trẻ bắt đầu đi học năm nay sẽ nghỉ hưu vào năm 2065. Không ai trong chúng ta biết thế giới sẽ ra sao trong năm năm tới. Vậy mà bằng bất cứ giá nào, chúng ta vẫn phải giáo dục bọn trẻ cho tương lai.

Và vì thế, chủ đề thứ ba của hội thảo này sẽ là về khả năng sáng tạo đặc biệt của trẻ em.

Luận điểm của tôi là, tất cả trẻ em đều rất tài năng. Nhưng chúng ta đã phung phí điều đó một cách không thương tiếc.

Bởi thế, tôi muốn nói đến giáo dục và khả năng sáng tạo. Luận điểm của tôi trong vấn đền này là ngày nay tính sáng tạo trong giáo dục cũng quan trọng như khả năng biết đọc, biết viết vậy. Và chúng ta cần quan tâm tới chúng ở mức độ ngang nhau.

Mới đây, tôi đã được nghe kể một câu chuyện rất thú vị về một cô bé trong giờ học hội họa. 

Chuyện 1:Cô bé 6 tuổi và ngồi ở cuối lớp, hí hoáy vẽ. Giáo viên nói rằng cô bé hiếm khi chịu tập trung chú ý, nhưng trong giờ học hôm nay thì lại khác hẳn.Cô giáo thấy tò mò nên hỏi: Em đang vẽ gì thế?. Cô bé trả lời, "Em đang vẽ Chúa trời ạ."Cô giáo lại nói "Nhưng không ai biết Chúa trời trông như thế nào cả."Và cô bé hồn nhiên đáp: "Họ sẽ biết trong một phút nữa thôi ạ". Chuyện 2:Khi con trai tôi bốn tuổi, nó có một vai trong vở kịch “Truyền thuyết sự ra đời của Chúa”. Chúng tôi ngồi phía dưới, và tôi nghĩ chúng bị sai kịch bản, bởi chúng đã tự đổi thứ tự cho nhau.Đến đoạn khi ba vị vua tiến mang theo vàng, hương trầm và nhựa thơm, cậu bé đầu tiên nói, "Tôi xin dâng tặng ngài vàng." Cậu bé thứ hai nói, "Tôi xin dâng tặng ngài ...(ậm ừ, vì không nhớ lời thoại)". Và cậu bé thứ ba nhanh nhảu: "Frank đã gửi cái này" (khán giả nghe và cười ầm - người dịch chú thích).

Điểm chung của những câu chuyện này là trẻ con sẽ luôn làm những điều chúng nghĩ. Nếu chúng không biết, chúng vẫn cứ thử làm mà không hề sợ sai. 
Tôi không có ý nói rằng sai đồng nghĩa với sáng tạo. Nhưng điều mà chúng ta biết đó là, nếu bạn không sẵn sàng mắc lỗi, bạn sẽ không bao giờ có thể sáng tạo ra cái gì đó nguyên bản.

Giáo dục "giết"khả năng sáng tạo?

Đến khi trở thành người lớn, phần lớn lũ trẻ mất đi khả năng đó. Chúng trở nên sợ bị mắc lỗi. Chúng ta đang điều hành các công ty cũng theo kiểu như vậy. Chúng ta kiểm điểm những sai lầm. Và hiện nay, chúng ta đang vận hành các hệ thống giáo dục quốc gia mà ở đó, lỗi lầm là thứ tồi tệ nhất bạn có thể gây ra.

Kết quả là chúng ta đang giáo dục con người triệt tiêu khả năng sáng tạo của họ. Picasso đã từng nói rằng tất cả mọi đứa trẻ khi sinh ra đều là nghệ sĩ. Nhưng làm thế nào để vẫn là một nghệ sĩ khi ta trưởng thành mới là vấn đề.

Tôi tin tưởng chắc chắn một điều rằng: Càng lớn lên, chúng ta càng mất dần khả năng sáng tạo. Hoặc là chúng ta được giáo dục để đánh mất nó. Vậy tại sao lại như vậy?

Nếu bạn đã từng đi vòng quanh thế giới thì bạn sẽ thấy ngạc nhiên rằng: Tất cả mọi hệ thống giáo dục trên trái đất đều có chung một thứ tự ưu tiên các môn học. Các môn học đầu bảng sẽ là toán và ngôn ngữ, sau đó là khoa học nhân văn, và cuối cùng là các môn nghệ thuật.

Và trong phần lớn các hệ thống giáo dục đó, bản thân bộ môn nghệ thuật cũng có thứ tự ưu tiên riêng. Ở các trường phổ thông, mỹ thuật và âm nhạc thường được chú trọng hơn là kịch và khiêu vũ.

Không có một hệ thống giáo dục nào trên hành tinh này mà dạy trẻ em khiêu vũ mỗi ngày giống như cách dạy mà chúng ta dạy bọn trẻ môn toán học. Tại sao?

Tính sáng tạo trong giáo dục cũng quan trọng như biết đọc, biết viết.

Tôi nghĩ môn toán quan trọng nhưng khiêu vũ cũng vậy. Trẻ em sẽ nhảy múa cả ngày nếu chúng được phép, và tất cả chúng ta đều thế. Tất cả chúng ta đều có thân thể, phải không? Nhưng khi bọn trẻ lớn lên chúng ta bắt đầu giáo dục chúng càng ngày càng tăng dần từ phần thắt lưng trở lên. Sau đó tập trung vào cái đầu và lệch dần về một bên.

Giáo dục đại học sản xuất ra công nhân và giáo sư

Nếu bạn nhìn nhận về giáo dục ở trong vai là một người ngoài hành tinh, và bạn thắc mắc "Giáo dục công" để làm gì?". Nếu bạn nhìn vào đầu ra, ai thực sự sẽ thành công bởi những điều này, ai làm được những thứ mà họ nên làm, ai được khen thưởng, ca ngợi, ai là người chiến thắng - tôi nghĩ bạn sẽ kết luận được rằng, mục đích của hệ thống giáo dục công lập trên toàn thế giới là sản xuất ra những giáo sư đại học.

Đó là những người đứng đầu. Tôi cũng đã từng là một trong số đó. Và tôi cũng yêu mến các vị giáo sư đại học, nhưng quý vị biết đấy, chúng ta không nên coi họ là đỉnh điểm cao nhất trong mọi thành tựu của loài người. 

Họ chỉ một hình thái khác của cuộc sống. Có một điều kỳ lạ về các giáo sư, theo kinh nghiệm của tôi, không phải tất cả, nhưng rất điển hình, là họ sống trong đầu họ. Họ sống trên đó, và hơi lệch về một bên. Tâm trí họ tách rời khỏi thể xác, có thể hiểu theo nghĩa đen. Họ coi thân thể của mình như một loại phương tiện di chuyển cho cái đầu của họ, phải vậy không? Như là một cách để đầu của họ đến các cuộc họp.

Hệ thống giáo dục hiện nay dựa trên quan niệm về khả năng học thuật. Và nó có lý do của nó. Toàn bộ hệ thống được thiết lập khắp thế giới, và không hề có một hệ thống giáo dục công nào, trước thế kỷ 19.

Chúng ra đời, để đáp ứng nhu cầu của công nghiệp hóa.Thế nên thứ tự ưu tiên đó bắt nguồn từ hai quan điểm. Điều thứ nhất, những môn nào hữu dụng nhất cho các nhóm công việc hàng đầu. Vì thế bạn có thể bị lái đi dần dần khỏi những thứ mà bạn thích khi còn bé, bởi vì bạn lo sợ rằng có thể bạn không bao giờ tìm được việc gì liên quan đến nó.

Đừng theo âm nhạc, bạn sẽ không trở thành nhạc sĩ đâu. Đừng vẽ vời gì cả, bởi rốt cuộc bạn cũng sẽ chẳng là một hoạ sĩ được. Những lời khuyên chân thành ấy đã tạo nên những sai lầm nghiêm trọng. Và kết quả là cả thế giới bị cuốn theo cuộc cách mạng công nghiệp.

 Sưu tầm                                                                           (Còn nữa)

   

Kiếm 1 triệu đôla trong 5 năm?

Một doanh nhân đầy đủ cá tính với một sản phẩm sáng tạo và một kế hoạch kinh doanh ấn tượng cũng không thể đi xa nếu việc quản lý hằng ngày không đủ nghiêm túc và tập trung. Những doanh nhân Việt thường vấp phải các lỗi lầm phổ thông như đầu tư dàn trải (vì cơ hội làm ăn rất nhiều); để sĩ diện và bạn bè gia đình lôi cuốn vào những hoạt động không hiệu quả; hay che giấu những thất bại lầm lỡ; không có kỷ luật nghiêm minh về vấn đề chi tiêu tài chánh; thiếu đạo đức và kiên nhẫn trong việc xây dựng thương hiệu và kỹ cương công ty; không tôn trọng khách hàng hay đối tác hay cổ đông hay địch thủ; sử dụng người theo tình cảm gia đình hay phe nhóm.

Bộ # DVD Hướng dẫn kiếm tiền trên Internet của các ngôi sao hàng đầu Châu Á và Việt Nam

Bài nói chuyện của tôi ở buổi Siêu Hội Thảo về Đầu Tư và Kinh Doanh 16/2 không chắc có gây một ấn tượng gì sâu đậm trong tư  duy các khán thính giả; nhưng một công thức rất đơn giản về tài chánh lại tạo một phản hồi ồn ào (hơn 200 Emails trong 3 ngày), nhất là với các bạn trẻ đang khát khao làm giàu.

Một công thức kiếm tiền đơn giản

Nguyên văn phần phát biểu, “Tôi tin rằng một doanh nhân trẻ, tìm ra một mô hình kinh doanh sáng tạo và dồn hết tâm trí nội lực của mình liên tục trong 5 năm, sẽ nhất định trở thành một triệu phú đô la. Quên chuyện ăn nhậu, quên chuyện thất tình trai gái, quên chuyện bạn bè bàn ra tán vào, quên chuyện sĩ diện…chỉ biết một mục đích duy nhất là công việc của mình, không bỏ cuộc hay thất vọng, không phân tán tài lực với những hoạt động ngoài luồng, không suy nghĩ xa xôi hay lầm lạc. Chỉ đơn giản có thế. Tôi sẵn sàng ký một khế ước với bạn: nếu bạn đã làm tất cả việc này thật nghiêm túc và không kiếm được 1 triệu đô la vào 2017, tôi sẽ tịnh khẩu và ngưng hết viết lách trong phần đời còn lại.”

Tư duy của thế hệ 8X, 9X vẫn coi chuyện làm quan là con đường lý tưởng nhất để đạt mộng ước về giàu có (rồi đồng tiền, dù cách kiếm chác có như thế nào, vẫn sẽ đưa ta đến những tài sản mà xã hội Việt nam coi trọng: phú quý, sĩ diện, quyền lực, trí thức). Con đường này dĩ nhiên cũng vất vả, nhiều cạnh tranh và chuyện “đội trên đạp dưới” là một hành xử bắt buộc. Nó cũng tiềm tàng nhiều nguy hiểm nếu trong quá trình, ta lỡ đụng chạm quyền lợi với một kẻ thù mạnh hơn. Do đó, qua công thức kinh doanh tôi đề xướng, các bạn trẻ tham vọng lại thấy mình có một lối đi khác, nhiều tiền không kém các quan, mà khỏi phải cúi đầu hoài, mỏi lưng. Chả trách các bạn muốn tìm biết thêm chi tiết để lên kế hoạch.

Nhưng vì không có bữa ăn nào miễn phí, nên tôi đã phải nói nhiều về cái giá phải trả cũng như về những điều kiện cần và đủ nếu muốn theo đuổi chương trình triệu phú đô la này. Trước hết là những món hấp dẫn về điều kiện tham dự.

Quá dễ để tham dự

Bạn không cần một bằng cấp hay học vị nào, thực hay rởm, từ bất cứ một đại học nào. Bạn sẽ cần kiến thức, nhưng đó là loại trí thức được trau dồi thu nhập hàng ngày qua những trải nghiệm thực tế và sai trái. Bạn sẽ phải nghiên cứu, phân tích mỗi ngày đủ loại dữ kiện về công nghệ, quản lý, tài chánh, tiếp thị…nhiều gấp 3, 4 lần số giờ học tập của một sinh viên MBA chính quy. Sẽ không có thi tuyển, thi sát hạch hay nhờ người thi dùm; nhưng mỗi lần bạn sơ hở, quên làm bài  và “thi trượt”, thì kết quả sẽ hiện thực bằng một cái giá vô cùng đau đớn.

Bạn không cần một lý lịch tốt, là con cháu của các bác, cần tìm một thế lực chống lưng hay giới thiệu. Bạn cũng không cần một dự án kiểu sao chép, với đủ loại dấu xanh dấu đỏ phê chuẩn. Bạn chỉ cần một sản phẩm đặc thù sáng tạo, đủ khả năng để cạnh tranh trên bất cứ thị trường nào và một kế họach kinh doanh bài bản làm các nhà đầu tư sửng sốt khi đọc.

Bạn có thể ở vào lứa tuổi 20 hay 30 hay 60 hay 70. Tuổi tác không quan trọng, nhưng sức khỏe, lòng đam mê và ý chí vượt bão phải thật đầy đủ.

5 điều kiện mấu chốt

Tôi đã nói nhiều về những điều kiện cần có để tạo lực đẩy cho mọi hành trình kinh doanh. Tôi xin vắn tắt lập lại:

1.  Động lực, lòng tham và ngọn lửa trong người. Yếu tố này quan trọng nhất vì nó định đoạt vận mệnh của doanh nghiệp. Đi đến đích hay bỏ cuộc là do ngọn lửa trong người. Khi khởi nghiệp thì ai cũng đầy ý tưởng tốt, sáng tạo và đặc thù. Nhưng để ý tưởng trở thành hiện thực, doanh nhân phải đối diện với nhiều thử thách, khó khăn, tình thế tuyệt vọng và nếu không còn động lực, việc bỏ cuộc đầu hàng sẽ là lựa chọn đầu tiên.

2. Lợi thế cạnh tranh: Sản phẩm kinh doanh phải mang tính sáng tạo, độc đáo và tạo một lợi thế cạnh tranh chắc chắn. Nó có thể là một dịch vụ mới lạ chưa có trên thị trường, một công nghệ mũi nhọn hơn các địch thủ, một sản phẩm có thương hiệu lâu đời hay một hệ thống tiếp liệu phân phối hiệu quả nhiều ứng dụng. Dĩ nhiên, nhu cầu thị trường cũng phải hiện hữu ở tầm mức đủ lớn để tạo doanh thu và lợi nhuận mong muốn.

3. Sức khỏe để đối phó với áp lực và thời gian công sức đòi hỏi. Những áp lực và lời khen tiếng chê từ gia đình, đối tác, cổ đông, nhà tài trợ, nhân viên, nhà cung cấp, khách hàng, chính phủ và ngay cả trong xã hội luôn đè nặng trên vai doanh nhân. Nếu không có một thân thể khỏe mạnh để giữ tinh thần sáng suốt bình tĩnh thì không thể hoàn tất công việc quản trị. Ngoài áp lực, sức khỏe là một yếu tố mấu chốt vì thiên tài đầy tham vọng mà không chịu đổ mồ hôi thì cũng chỉ là một người thất bại, khó tạo dựng được gì bền vững. Tôi chưa thấy một doanh nhân thành công nào chỉ làm 40 giờ đồng hồ trong tuần. Công thức áp dụng cho họ là 24/7, vì một doanh nhân ngủ cũng mơ thấy công việc làm ăn.

4. Liều lĩnh, dám làm, dám chấp nhận rủi ro. Chỉ cần một sai lầm nhỏ thì đã có thể giết chết một đại công ty như  Arthur Anderson, Lehman Brothers hay suy yếu quằn quại như BP. Tỷ lệ rủi ro trong kinh doanh quá cao. Nếu một người giỏi về toán và thống kê thì họ sẽ không làm doanh nhân. Tôi nói đùa những doanh nhân là những người…dốt toán nhất, và sự ngu dốt này chỉ vượt qua được với tính lạc quan phi lý, lối xử lý liều lĩnh ngang ngược. Chỉ nghĩ đến hình ảnh khi làm ăn thất bại, có thể sẽ mất tất cả từ gia đình, bạn bè đến tài sản, tiếng tăm… là nhiều người bình thường phải chùn chân.

5. Kinh nghiệm, quan hệ, kiến thức. Nếu chưa có những yếu tố này thì phải lo tạo dựng cho đầy đủ trước khi ra trận mạc. Kiến thức có thể thu thập nhanh chóng nếu chịu khó bỏ ra 2 tháng, suốt ngày đọc các bài viết về ngành nghề mình chọn (Google và Internet là một nguồn thông tin không thể thiếu). Sau đó, phải tạo dựng những quan hệ với bất cứ cá nhân nào có liên quan ít nhiều đến lĩnh vực kinh doanh mình muốn. Những nhân vật này thực sự là những thiên thần có thể truyền lại những kinh nghiệm mình thiếu sót.

Với 5 yếu tố mấu chốt ở trên, bất cứ một hành trình kinh doanh nào cũng sẽ đến đích, không sớm thì muộn, tùy vào tầm cỡ của dự án. Tôi dùng công thức 5 năm cho một tài sản khoảng 1 triệu đô la vì tôi dựa trên một tỷ lệ P/E (giá/lợi nhuận) trung bình là 7; hay một dòng tiền lợi nhuận hàng năm khoảng $150 ngàn. Trong ngành phân phối hay sản xuất hàng tiêu dùng, doanh nghiệp bạn phải bán ra khoảng 1.5 triệu đô la để đạt chỉ tiêu này. Nó không dễ, nhưng chắc chắn đây không phải là một hành trình kiểu Vạn Lý Trường Chinh của Mao. Trong những ngành nghề hiện đại hơn như IT hay tài chánh, các tỷ lệ P/E thường rất cao; nên mục tiêu càng dễ đạt.

Các rào cản và thử thách

Nhưng trên hết, một doanh nhân đầy đủ cá tính với một sản phẩm sáng tạo và một kế hoạch kinh doanh ấn tượng cũng không thể đi xa nếu việc quản lý hằng ngày không đủ nghiêm túc và tập trung. Những doanh nhân Việt thường vấp phải các lỗi lầm phổ thông như đầu tư dàn trải (vì cơ hội làm ăn rất nhiều); để sĩ diện và bạn bè gia đình lôi cuốn vào những hoạt động không hiệu quả; hay che giấu những thất bại lầm lỡ; không có kỷ luật nghiêm minh về vấn đề chi tiêu tài chánh; thiếu đạo đức và kiên nhẫn trong việc xây dựng thương hiệu và kỹ cương công ty; không tôn trọng khách hàng hay đối tác hay cổ đông hay địch thủ; xử dụng người theo tình cảm gia đình hay phe nhóm.

Vượt qua các rào cản này là bạn đã đi xa hơn 90% các đối thủ cạnh tranh và có ít nhất là 80% để đạt mục tiêu hay tiến xa hơn nữa.

Xác xuất thành công

Tôi ước tính là chánh phủ Việt Nam sẽ tiêu xài khoảng 400 tỷ USD (ngân sách và nợ công) trong 5 năm tới, kể cả những đầu tư vào doanh nghiệp nhà nước. Nếu thất thoát và lãng phí trung bình là 14% như hiện nay, thì tài sản riêng của các quan chức chiếm khoảng 56 tỷ USD. Đây là một số tiền khá lớn nhưng số lượng người cạnh tranh cũng rất khủng khiếp vì sự hấp dẫn của “free money” (tiền chùa).  Gần 4 triệu công chức và cán bộ tham dự cuộc chơi nên bạn phải nằm trong top five (5% đỉnh) để xí phần đáng kể.

Trong khi đó, lãnh vực tư nhân sẽ chiếm khoảng 540 tỷ USD; và tài sản lưu giữ có thể lên đến hơn 100 tỷ USD. Với hơn 1 triệu doanh nhân thi đấu, cơ hội thắng 1 triệu đô la sẽ tốt hơn chuyện làm quan nhiều.

Nhưng trên tất cả các thành quả và khó nhọc của cuộc chơi, phần thưởng lớn nhất cho các doanh nhân trẻ sẽ là một lòng tự trọng và hãnh diện vì sự đóng góp chân chính của bản thân cho xã hội. Mỗi sáng, khi soi gương, bạn sẽ không phải cúi đầu tự hổ thẹn cho mình hay gia đình.

Alan Phan

(Bài đã được đăng trên báo Vietnamnet ngày 28 tháng 2 năm 2012)

 T/S Alan Phan là Chủ Tịch Quỹ Đầu Tư Viasa tại Hong Kong và Shanghai. Du học Mỹ từ năm 1963, ông đã làm việc tại nhiều công ty đa quốc gia ở Wall Street và phát triển công ty Hartcourt của mình thành một tập đoàn niêm yết trên sàn Mỹ với thị giá hơn 700 triệu dollars. Ông sống và làm việc tại Trung Quốc từ 1999. T/S Phan tốt nghiệp BS tại Penn State (Mỹ), MBA tại American Intercontinental (Mỹ), Ph.D tại Sussex (Anh) và DBA tại Southern Cross (Úc). Ông đã xuất bản 8 cuốn sách bằng Anh và Việt ngữ. Email của ông là gocnhinalan@gmail.com và Web site cá nhân là www.gocnhinalan.com.

Theo gocnhinalan.com

Những đầu tư hấp dẫn cho thập kỉ mới

“NHỮNG ĐẦU TƯ HẤP DẪN CHO THẬP KỶ MỚI”

BÀI NÓI CHUYỆN TẠI BUỔI HỘI THẢO VỀ ĐẦU TƯ VÀ KINH DOANH

NGÀY 16/2/2012

CỦA T/S ALAN PHAN

Có tiền hay không có tiền, đang làm ăn hay mới có ý định khởi nghiệp, có quan hệ tốt hay không…muốn đầu tư tài chánh hay tự đứng ra kinh doanh, cơ hội trong mọi ngành nghề đều tràn ngập và sẵn sàng. Tất cả chỉ cần 2 điều mấu chốt: một đầu óc sáng tạo để tìm ra một đặc thù về lợi thế cạnh tranh; và một ý chí ngọn lửa bất diệt để trả giá và mang ý tưởng đến thành công.

Tôi còn nhớ khoảng 1984 khi tôi gặp James DeRosa lần đầu. Ông ta vừa khai phá sản, vợ ly dị, dọn vào một căn hộ bình dân sau 20 năm sống ở BelAir (khu tỷ phú của Los Angeles). Ông bán cho tôi một miếng đất nhỏ ở Riverside, kể vài câu chuyện khôi hài. “Tôi chỉ đầu tư vào ngựa và đàn bà. Tiếc là ngựa đua thì chạy chậm mà đàn bà lại chạy nhanh, nên tôi mới ra nông nỗi này”. Câu nói ấn tượng sau đó là,” tôi bị phá sản, nhưng không bao giờ nghèo”. Lúc đó, Mỹ đang ở vào giai đọan suy thoái và lạm phát, bong bóng bất động sản và chứng khoán vừa nổ, thất nghiệp cao…James cười nói, “Bao nhiêu là tài sản sắp phải thay đổi chủ. Thật tuyệt vời” Ông lên lại kế hoạch cho sự nghiệp và chỉ 10 năm sau, trở lại ngôi vị tỷ phú.

Đây cũng là cảm giác khi tôi thấy chuyện làm ăn của mình bế tắc vào khoảng 1995. Nhà máy gia công điện tử (cable box) bên Mexico cầm hơi để sống, thị trường khó khăn, quá nhiều vấn đề với nhân viên, vốn luân chuyển thiếu hụt…Tôi bỏ tất cả sau lưng, mua một vé du thuyền (cruise ship) qua Bermuda, đi một mình vì cô bạn gái cho rơi vào giờ chót, ngồi đọc sách, thiền, suy ngẫm về quá khứ, tương lai suốt 10 ngày trên biển khơi. Điện thoại di động và mạng Internet còn sơ khai, tôi như bị cô lập trong một nhà tù thoải mái.  Một cuốn sách nhỏ mua trước khi lên thuyền (giá dưới $10) cho tôi một viễn cảnh về thế giới mới của công nghệ thông tin (IT) và Internet. Tôi thay đổi tư duy, kế hoạch kinh doanh, bán các tài sản hiện hữu và mua một vé máy bay qua tận bên Hồng Kông, Thượng Hải…làm lại cuộc đời. Tôi cũng thấy thật thú vị như vừa quyết định chạy qua một ngã rẽ quan trọng trong chuyến du hành của sự nghiệp.

Chu kỳ mới của thị trường

Trong một nền kinh tế thực sự thị trường, doanh nhân luôn phải đối diện với những chu kỳ lên xuống (Mỹ gọi là boom và bust). Vì chiếc ghế quyền lực, các chính trị gia thế giới kể cả Âu Mỹ cũng cố gắng tìm đủ mọi cách để can thiệp hầu ngăn chận hiện tượng này. Họ có thể thành công trong vài 3 tháng, vài ba quý…nhưng thị trường luôn luôn là kẻ chiến thắng sau cùng. Chu kỳ của boom và bust luôn luôn hoàn tất quy trình mà thị trường đã định. Giá trị của tài sản sẽ được điều chỉnh đúng giá trị thực sự; nợ trước sau phải trả; cho vay bừa bãi không quản lý rủi ro thì phải chấp nhận nợ xấu mất tiền; tiêu xài nhiều hơn thu nhập thì phải trả cái giá của yếu kém tụt hậu; chọn sai ngành nghề hay cách thức đầu tư thì đôi khi mất vốn hoàn toàn. Ở một nền kinh tế thị trường thực sự, không có phép mầu, không có ảo thuật, không có nhiệm kỳ…

Nhìn vào năm 2012, tôi thấy một cơn bão, không rõ lắm về cường độ, không chính xác lắm về thời điểm…nhưng đây sẽ là một cơn bão toàn cầu, rất tệ hại cho các quốc gia đang có một nền kinh tế vĩ mô yếu kém và bất ổn. Nó cũng sẽ là một khởi đầu cho một chu kỳ nhiều biến động và thay đổi, tạo nên những đổi ngôi về tài sản, bậc thang giá trị trong và ngoài xã hội, tư duy của doanh nhân cũng như nhịp đập của các hoạt động đầu tư và đầu cơ.

Tài sản mới cho lớp doanh nhân mới

Tại Việt Nam, chu kỳ kinh tế trước và sau khi gia nhập WTO đã đem lại quá nhiều cơ hội và tài sản cho những tỷ phú bất động sản, chứng khoán, cò dự án, nhân viên DNNN được cổ phần hóa… Chu kỳ mới sẽ đem nhiều cơ hội cho những ngành nghề khác và sẽ tạo những tỷ phú mới. Như James DeRosa đã tiên đoán,”thật tuyệt vời”.

Các bạn biết ước ao lớn nhất của tôi bây giờ là gì không? Tôi sẽ ở tuổi 30, sống ở một nơi khỉ ho cò gáy, chạy xe ôm, không vợ con nhân tình…và tự do đi tìm giấc mơ vàng của mình. Tôi tin rằng 10 năm sau, tôi sẽ có máy bay riêng, bao quanh bởi một lố các chân dài để đi làm từ thiện.

Tư duy tạo nên định mệnh. Nếu các bạn không cảm thấy hưng phấn khi nghe tôi mô tả về tương lai của thế hệ trẻ 8X, 9X…thì tôi nghĩ các bạn nên bắt đầu để dành tiền mua cho mình một miếng đất ở nghĩa trang là vừa kịp. Hay là cố gắng thi đỗ để công chúa cho động phòng. Đây là thời điểm ngoạn mục và hấp dẫn hấn nhất để làm ăn ở Việt Nam hay tại bất cứ một nền kinh tế mới nổi nào khác.

Nghiêm túc hơn, bây giờ tôi sẽ phân tích tại sao phần lớn các cơ hội kinh doanh và các kênh đầu tư tài chánh đều chứa đựng những yếu tố hấp dẫn cho mọi doanh nhân trẻ.

Dĩ nhiên tôi phải nói một điều nghe rất ấu trĩ nhưng hoàn toàn chính xác: THERE IS NO FREE MEAL (Không có bữa ăn nào miễn phí). Cái gì cũng đều phải trả giá và để làm một đại gia của chu kỳ mới, các bạn sẽ phải hiểu là cơ hội càng lớn thì rủi ro càng nhiều và công sức bỏ ra cũng phải tương xứng. Ngay cả việc làm quan và lấy công chúa cũng phải trả giá khá đắt (thực ra tôi nghĩ thế thôi, tôi không biết tí gì về chuyện này).

Có tiền hay không có tiền, đang làm ăn hay mới có ý định khởi nghiệp, có quan hệ tốt hay không…muốn đầu tư tài chánh hay tự đứng ra kinh doanh, cơ hội trong mọi ngành nghề đều tràn ngập và sẵn sàng. Tất cả chỉ cần 2 điều mấu chốt: một đầu óc sáng tạo để tìm ra một đặc thù về lợi thế cạnh tranh; và một ý chí ngọn lửa bất diệt để trả giá và mang ý tưởng đến thành công.

Các kênh đầu tư tài chánh

Trước hết tôi xin đi qua về sự hấp dẫn của từng kênh đầu tư tài chánh và sau đó tôi nói thêm về các ngành nghề kinh doanh mà tôi nghĩ là sẽ đột phá hấp dẫn trong chu kỳ mới của nền kinh tế Việt Nam.

Các sản phẩm tài chánh quen thuộc trên thị trường thế giới là vàng, ngoại hối, chứng khoán, bất động sản, hợp đồng nguyên liệu… Ở Việt Nam, chúng ta hay nhậy cảm với những danh từ, nên khi nói các kênh đầu tư trên chỉ là một sòng bạc khổng lồ cho các tay chơi chuyên nghiệp, các quan chức nhà nước ú ớ khựng lại và cố gắng biến chúng thành một nơi mọi người sẽ bỏ tiền vào và kiếm lợi nhuận như khi bỏ tiền tiết kiệm ở ngân hàng. Tư duy ngây thơ này làm các sàn giao dịch biến thái và chậm phát triển.

Ở nước ngoài, như tại các sòng bạc, nhà đầu tư có thể đánh lên hay đánh xuống, do đó, có thể kiếm tiền thoải mái dù kinh tế tài chánh vĩ mô có suy thoái, lạm phát hay tăng tốc. Ở đây, chúng ta bị giới hạn trên nhiều lãnh vực, trừ các hợp đồng nguyên liệu. Do đó, tôi tin rằng sàn giao dịch nguyên liệu hàng hóa mà anh Lương Thanh Tùng sắp trình bày chi tiết chiều nay sẽ là một kênh đầu tư nhiều đột phá và tăng trưởng sau khi các nhà đầu tư Việt khám phá và hiểu biết nhiều hơn.

Không biết các bạn biết là hồ tiêu đã đạt một tỷ lệ hoàn trái 76% trong năm 2011 và các nhà đầu tư cũng như nông dân Việt Nam kiểm soát đến 52% tổng sản lượng hồ tiêu toàn cầu? Đây là một mô hình hiện đại của nền nông nghiệp mà tôi đã cổ võ trong các bài viết năm vừa qua. Sự sử dụng rộng rãi các thông tin dữ kiện thị trường qua điện thoại di động và công nghệ mới của việc canh tác từ Israel và Ấn Độ đã giúp tạo nên sự đột phá này.

Cách kiếm tiền hữu hiệu nhất của thị trường nguyên liệu là kiến thức và kinh nghiệm chuyên sâu trong ngành nghề. Một anh bạn già ở Panama, đã 72 tuổi, làm việc tại một biệt thự hẻo lánh cạnh bờ biển, 2 giờ đồng hồ mỗi ngày, giao dịch hợp đống cocoa (ca cao), đã thu nhập trung bình mỗi năm hơn 2 triệu USD trong suốt 30 năm qua. Lợi thế cạnh tranh của anh là hơn 50 năm trong nghề, bắt đầu từ một nông dân, lên quản lý về chế biến cho Nestle, rồi lập một nhà máy sản xuất độc lập. Anh bảo tôi, “rất tiếc anh phải nói chuyện với tôi, vì ngoài ca cao, tôi không biết một chút gì về thế giới bên ngoài.” Tiếc là anh Đặng Lê Nguyên Vũ biết quá nhiều chuyện của thế giới và vũ trụ, chứ không tôi nghĩ anh sẽ kiếm 2 triệu đô la dễ dàng mỗi tháng trong việc mua bán hợp đồng cà phê.

Một cơ hội khác khó đoán hơn là dầu hỏa có thể vượt lên $120/ thùng và vàng lên trên $2,500 một lượng, nếu Israel khởi chiến với Iran hay nếu đồng Euro sụp đổ hay nếu Trung Quốc bắt đầu công khai hóa sự thu mua vàng của nhà nước. Đây là hai kênh đầu cơ mà bạn có thể thành triệu phú đô la với hai điều kiện: biết dùng đòn bẫy và đóan trúng xu thế thị trường hàng ngày. Đây cũng là tiền đề chính để kiếm tiền trên kênh ngoại hối mà anh Nguyễn Đình Nhơn sẽ cho các bạn bí quyết của cuộc chơi.

Về kênh vàng, hơn 5 năm nay, tôi đã lien tục bầy tỏ ý kiến phải giữ vàng để phòng thủ tài sản tránh mọi mất mát. Thiên hạ đã khá bực mình với tư duy “bướng bỉnh” này. Hôm nay, tôi sẽ nhường lại đề tài này cho 2 người bạn chuyên gia: anh Lê Hùng Dũng của SJC và anh Phạm Đỗ Chí. Nhớ lắng nghe lời khuyên của họ, vì kiến thức và phân tích của họ chắc không ai sánh được.

Quay qua chứng khoán, tôi nghe đồn (nhấn mạnh chữ đồn) là nhà nước sẽ can thiệp mạnh để đẩy chứng khoán lên, nhất là chỉ số VN30 mới khởi động. Nếu có thực, các nhà đầu tư có thể kiếm ít nhất là 20% trong 6 tới 9 tháng sắp đến, dù sau đó, thị trường sẽ điều chỉnh lại tùy vào giá trị thực sự của các công ty niêm yết theo chuẩn quốc tế. Vì khá nhiều nhà đầu tư mặn mà với kênh đầu tư này, tôi đã mời đến 3 chuyên gia trong phần phát biểu: Hồ Công Hưởng, Nguyễn Tấn Thắng và David Jensen.

Về bất động sản, cơ hội để mua các tài sản với giá rẻ dưới giá sản xuất trong năm 2012 nhiều vô số kể. Một kế hoạch thực tế và đơn giản, cộng với chút kiên nhẫn, sẽ đạt một kết quả (ROI) trên trung bình sau 5 năm. Tuy nhiên, thị trường BDS luôn đa dạng và cá thể. Bạn Nguyễn Văn Đực và Lương Trí Thìn sẽ giúp các bạn hiểu rõ hơn về ngỏ nghách của phân khúc đầu tư này.

Nhiều người cũng hỏi tôi về việc bỏ tiền VN Đồng vào trương mục tiết kiệm lấy 14% lãi suất. Theo chính phủ, dự đoán và quyết nghị của họ là trong 2012, GDP sẽ tăng trưởng hơn 6%, lạm phát xuống 9%, tỷ giá VND đứng yên, và cán cân mậu dịch, tài khóa giảm 23%. Nếu các mục tiêu này hoàn thành như ước muốn, thì 14% thu nhập trừ ra 9% lạm phát và 2% lãi suất hiện tại cho USD vẫn còn đem lại cho bạn một khoản ROI dương là 3%. Tôi sẽ không đánh cược kiểu này, nhưng mỗi người một ý thích.

Cơ hội kinh doanh

Quay qua lãnh vực đem tiền của mình cũng như gia đình, bạn bè, ân nhân, người lạ…đi kinh doanh, tôi chỉ xin nói rõ 2 điều: đây là cách kiếm tiền nhanh, nhiều và bền vững nhất thế giới và đây cũng là cách mất tiền nhanh, nhiều và mạo hiểm nhất thế giới.

Năm yếu tố cần và có cho mọi doanh nhân: ngọn lửa đam mê, lợi thế cạnh tranh, kiến thức và quan hệ, sức khỏe và tinh thần cũng như ý chí và kiên nhẫn để vượt bão. Vì 70% doanh nghiệp thất bại sau 2 năm khởi nghiệp, sự chuẩn bị bài bản cho một kế hoạch kinh doanh là điều thiết yếu. Các dự án nộp cho quỹ đầu tư của tôi thường phải dầy như một cuốn tự điền, vì ít nhất chủ dự án phải chứng tỏ kiến thức và long đam mê của mình trong giấc mơ sự nghiệp.

Các doanh nhân muốn thu ngắn thời gian khởi nghiệp nên sử dụng đòn bẫy của M&A (mua bán sát nhập) và nhượng quyền (franchise).

Qua đến các ngành nghề hấp dẫn, một nền kinh tế mới nổi thường đem lại nhiều cơ hội khai phá và phát triển. Đó là lý do tại sao Việt Nam, mặc cho những bất ổn vĩ mô, vẫn là một thị trường tiềm năng dài hạn và hứa hẹn. Các tăng trưởng về nhu cầu cho y tế, giáo dục, phân phối hàng hóa và du lịch sẽ luôn nằm trên 20% trong nhiều năm tới. Một thị trường như vậy chỉ cần một giải pháp sáng tạo trên trung bình.

Hai ngành nghề mà tôi đặc biệt quan tâm vì tôi cho là hai động cơ sẽ phát ngòi cho sự tăng trưởng kinh tế của Việt Nam nhờ các lợi thế cạnh tranh rất cao là IT và nông nghiệp. Tôi đã nói nhiều về hai lãnh vực này qua các bài viết trong năm. Tôi sẽ nhường lời lại cho anh Đặng Lê Nguyên Vũ và anh Nguyễn Lâm Viên về cơ hội trong ngành chế biến nông hải sản. Còn về IT, không ai biết rõ hơn về đề tài này bằng anh Chu Tiến Dũng và Ngô Đức Chí.

Sau cùng, để giải đáp bài toán về tiền bạc vốn liếng, tôi đã nhờ hai anh Đặng Doãn Kiên và David Đỗ Dũng giải đáp. Hiện hai anh đang cần giải ngân hơn 200 triệu đô la trong 2 quỹ Aueros và VIG.

Danh sách tỷ phú của thế giới so với Viêt Nam

Trong các thập kỷ gần đây, danh sách những nhà tỷ phú hàng đầu tại các nước phát triển thường có nhiều các đại gia IT, tài chánh, công nghệ mới…thay thế cho các đại gia trong ngành nghề bất động sản, khoáng sản, công nghệ cổ điển, hàng tiêu dung… Tại các nước chậm phát triển như Trung Quốc, Việt nam…sự thay đổi này sẽ thể hiện trong chu kỳ mới, bắt đầu từ 2012. Đây là một dấu hiệu đáng mừng vì đó là một bằng chứng đi lên của nền kinh tế đang thay đổi đẳng cấp.

Tôi tin rằng một doanh nhân trẻ, tìm ra một mô hình kinh doanh sáng tạo và dồn hết tâm trí nội lực của mình liên tục trong 5 năm, sẽ nhất định trở thành một triệu phú đô la. Quên chuyện ăn nhậu, quên chuyện thất tình trai gái, quên chuyện bạn bè bàn ra tán vào, quên chuyện sĩ diện…chỉ biết một mục đích duy nhất là công việc của mình, không bỏ cuộc hay thất vọng, không phân tán tài lực với những hoạt động ngoài luồng, không suy nghĩ xa xôi hay lầm lạc. Chỉ đơn giản có thế. Tôi sẵn sàng ký một khế ước với bạn: nếu bạn đã làm tất cả việc này thật nghiêm túc và không kiếm được 1 triệu đô la vào 2017, tôi sẽ tịnh khẩu và ngưng hết viết lách trong phần đời còn lại.

Quá dễ phải không bạn? Ngày mai, hãy bắt đầu lên kế hoạch và tạo cho mình một định mệnh đúng nghĩa và như ý muốn.

Xin thành thực cám ơn thì giờ và long ưu ái của quý vị trong một buổi sáng đẹp trời. Đây là báo hiệu của một khởi đầu may mắn.

T/S Alan Phan

T/S Alan Phan là Chủ Tịch Quỹ Đầu Tư Viasa tại Hong Kong và Shanghai. Du học Mỹ từ năm 1963, ông đã làm việc tại nhiều công ty đa quốc gia ở Wall Street và phát triển công ty Hartcourt của mình thành một tập đoàn niêm yết trên sàn Mỹ với thị giá hơn 700 triệu dollars. Ông sống và làm việc tại Trung Quốc từ 1999. T/S Phan tốt nghiệp BS tại Penn State (Mỹ), MBA tại American Intercontinental (Mỹ), Ph.D tại Sussex (Anh) và DBA tại Southern Cross (Úc). Ông đã xuất bản 8 cuốn sách bằng Anh và Việt ngữ. Email của ông là gocnhinalan@gmail.com và Web site cá nhân là www.gocnhinalan.com.

Thông báo: Chúng tôi sẽ cho xuất bản các PPT slides của các diễn giả, cũng như bài viết của họ, trên web site www.superinvestorsday.com, kể từ 25/2/2012.

Theo http://www.gocnhinalan.com/

Tinh thần của cụ cử Can đang lan tỏa trong giới trẻ

Tên tuổi của Lương Văn Can, vị Thục trưởng của truờng Đông Kinh Nghĩa Thục, được ghi trong sách giáo khoa môn lịch sử như một nhà chí sĩ yêu nước ở vị trí hàng đầu trong lĩnh vực giáo dục thực hiện nguyên lý “Khai dân trí - Chấn dân khí - Hậu dân sinh”của phong trào Duy Tân đầu thế kỷ XX.

Sinh viên nhận Giải thưởng Tài năng Lương Văn Can

Nhưng chỉ với công cuộc đổi mới, cụ cử Can mới được tôn vinh như người khai sáng cho “Đạo làm giàu” trên thương trường và đuợc giới doanh nhân coi như một tấm gương tiên phong cho một truyền thống của giới nghiệp đang phấn đấu theo nguyên lý “dân giàu-nước mạnh”.

Cái nguyên lý đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh viết trong lá thư gửi cho “các nhà công thương” ngay từ những ngày đầu nước nhà mới giành được độc lập (13/10/945): “Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là các sự kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp thịnh vượng... mong giới công thương nỗ lực và khuyên các nhà công nghiệp, thương nghiệp mau mau... cùng đem vốn vào làm những công cuộc ích quốc lợi dân”.

Và trước đó, trong lời kêu gọi nhân “Tuần lễ Vàng” (17/9/1945) diễn ra ngay sau ngày đất nước mới được độc lập, người đứng đầu nhà nước đã xác định: “Muốn củng cố nền tự do độc lập ấy... chúng ta rất cần sự quyên giúp của nhân dân nhất là những nhà giàu có”.

Dù vậy, để cái nguyên lý ấy trở thành hiện thực trong đời sống là cả một cuộc phấn đấu lâu dài. Cuộc chiến tranh giải phóng gian khổ và khắc nghiệt cũng như việc coi “đấu tranh giai cấp” là nguyên lý bao trùm của cuộc cách mạng đã triệt tiêu cả tư tưởng lẫn đội ngũ “những nhà giàu có”, những “nhà công thương” vốn đã non yếu trong xã hội.

Phải đến công cuộc đổi mới, ý niệm về sự “làm giàu” mới trở thành một giá trị có chỗ đứng trong đời sống và ngày càng trở thành một động lực cho sự phát triển.

Nhưng cũng chính nhu cầu phát triển ấy, những giá trị chân chính của mục tiêu làm giàu đối hỏi được xác lập để đấu tranh với xu thế “làm giàu bằng mọi giá” ngày một tác độïng tiêu cực vào xã hội và đôïi ngũ doanh nhân và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh ấy, những giá trị mà cụ cử Can và các nhà duy tân yêu nước đầu thế kỷ XX về “Đạo làm giàu” trở thành một giá trị quan trọng trong việc định hướng xây dựng nền tảng cho giới doanh nhân Việt Nam.

Vì thế, gắn tên tuổi của cụ cử Can vào hoạt động hướng nghiệp và lập nghiệp cho sinh viên, những người có nhiều tiềm năng trở thành những doanh nhân trẻ trong vài năm tới, Giải thưởng Tài năng Lương Văn Can mang một tầm vóc khác so với những sân chơi thông thường.

Cách đây 15 năm, cuộc thi SV 96 có thể được ghi nhận như một sân chơi đầu tiên cho giới sinh viên cả nước và thu hút sự quan tâm của dư luận xã hội đối với lực lượng trẻ đầy sung sức và năng lực cho tương lại của đất nước.

Tuy nhiên, trên những sân chơi bổ ích ấy, giới trẻ chủ yếu thể hiện tài khéo, chí hướng và những kỹ năng sống của mình.

Rồi nhiều sân chơi khác trên các phương tiện truyền thông khác vẫn mang nặng tính giải trí nhiều hơn mục tiêu ngày càng trở nên cần thiết hơn đối với các bạn trẻ là hướng nghiệp và lập nghiệp.

Nhu cầu thực tiễn của cuộc sống cũng đã xuất hiện một số hình thức hoạt động mang tính đặc thù dành cho giới trẻ của những lĩnh vực nghề nghiệp thiết thực trong đó có đội ngũ những sinh viên của các ngành đào tạo kinh tế.

Các tổ chức có nhiều liên hệ với giới trẻ như Đoàn Thanh niên, Hội Doanh nhân Trẻ... đã có những sân chơi mới đối với đối tượng này, nhưng mới chỉ giới hạn trong các trường riêng lẻ hay chỉ là một hoạt động không thường xuyên.

Giải thưởng Tài năng Lương Văn Can thực sự là một dấu ấn mới mẻ và quan trọng. Nó không chỉ tạo ra sân chơi, thắp sáng những cao vọng và tạo ra những điều kiện thuận lợi và thiết thực cho những cao vọng ấy được nảy nở sớm trong những người hoạt động trong lĩnh vực kinh tế trong tương lai gần, trong đó sẽ có những doanh nhân trẻ.

Thấm thoát mới nửa năm kể từ khi phát động, chúng ta đã chọn ra được 19 hạt giống đầu tiên sẽ là một sự khích lệ và cũng là những thử nghiệm đầu tiên để cuộc thi sẽ tiếp tục được duy trì và không ngững phát triển sự lan toả ngày càng sâu sắc trong cộng đồng.

Chỉ mong rằng sự tuyển lựa và đối tượng của cuộc thi này không chỉ giới hạn trong TP.HCM hay các tỉnh đồng bằng Nam Bộ mà còn sẽ được mở rộng ra cả nước. 

T/g: DƯƠNG TRUNG QUỐC

 

 

SÁCH DOANH TRÍ's Blog

(Theo DNSG)

Bia tự chế ở Trung Quốc sôi sùng sục

Trong căn phòng chật chội ở một phố nhỏ của Bắc Kinh, thợ nấu bia tự học Carl Setzer sử dụng những hạt tiêu khô Tứ Xuyên cay xè, lá trà ô long và vỏ quế để sáng tạo ra những hương vị bia hợp với khẩu vị người Trung Quốc.

Một cô gái đang rót bia vào cốc lớn để bán cho khách tại quán Great Leap Brewing. Ảnh: AFP

Người đàn ông Mỹ có thân hình lực lưỡng là ông chủ của Great Leap Brewing, một trong những "nhà máy bia siêu nhỏ" nhưng ngày một đông đảo về số lượng tại Trung Quốc. Những xưởng sản xuất này hy vọng thu hút được nhiều khách hàng tại thị trường bia lớn nhất thế giới bằng các loại bia tự chế.

Người Trung Quốc bỏ tiền ra mua hơn 40 tỷ lít bia mỗi năm, nhưng phần lớn trong số này là để chi cho những loại bia nội có giá rẻ, thường chỉ vào khoảng 50 xu mỗi chai.

Bia Tuyết (Snow beer), được pha chế bởi SABMiller và đối tác Trung Quốc là China Resources Enterprise, là loại bia bán chạy nhất tại đất nước 1,3 tỷ dân. Xếp thứ hai là bia Thanh Đảo, được sản xuất bởi một trong những nhà máy bia lâu đời và nổi tiếng nhất tại Trung Quốc.

Nhưng điều đó không có nghĩa chẳng còn miếng bánh thị trường bia nào cho những nhà máy bia siêu nhỏ. Setzer và nhiều người làm nghề ủ bia tại các thành phố lớn như Bắc Kinh hay Thượng Hải hy vọng thu hút được tầng lớp trung lưu ngày một lớn ở Trung Quốc. Đây là những người thích vị bia nước ngoài và có thể trả số tiền tương đương với 15 cốc bia nội để đổi lấy một cốc bia mang hương vị ngoại nhập.

"Có khoảng 50 tới 60 triệu người thường uống bia tại đất nước này. Hãy nhắm tới 10% của con số đó và xem liệu chúng ta có thể tạo ra một thị trường hướng tới những người muốn điều gì đó tốt hơn một chút, khác biệt một chút", Setzer nói.

Setzer quảng cáo rằng bia của anh có "hương vị" và "cái hồn" không giống với các loại bia nội của Trung Quốc. Anh chàng người Mỹ làm ra khoảng 800 lít bia mỗi tuần dành cho hàng trăm "ẩm khách" nước ngoài và Trung Quốc, những người dừng chân tại khoảng sân nhỏ theo kiểu truyền thống để uống một cốc bia.

Khoảng sân nhỏ của quán Great Leap Brewing luôn chật kín khách tới uống bia. Ảnh: AFP

Ho Punyu, 34 tuổi, là một khách hàng thường xuyên của Great Leap Brewing sau khi được những người bạn ngoại quốc giới thiệu tới đây khoảng một năm trước. "Bia Thanh Đảo hay bia Yến Kinh có vị như nước vậy", Ho, một nhà tư vấn đầu tư tại Bắc Kinh nói với AFP. "Tôi xem xét mọi thứ theo quan điểm giá trị. Hương vị phải ngon còn giá cả thì phải chăng."

Tại quán Boxing Cat Brewery ở Thượng Hải, nơi mỗi panh bia nhạt (khoảng 0,58 lít) có giá 45 tệ (khoảng 7 USD). Gần một nửa khách uống bia ở đây là người Trung Quốc. Ông Michael Jordan, chủ quán Boxing Cat Brewery, cho rằng đó là minh chứng cho sự tồn tại của một thị trường dành cho "loại bia đỉnh cao" ở Trung Quốc.

"Công việc kinh doanh ở đây vẫn còn sơ khai vì thế còn rất nhiều cơ hội", Jordan, người bán 2.000 lít bia mỗi tuần, nói. "Tuy nhiên, cũng có nhiều thách thức vì văn hóa Trung Quốc không quen với các loại bia làm thủ công vốn được cho là có nhiều loại hương vị phức tạp hơn thông thường."

Lượng tiêu thụ bia ở Trung Quốc tăng mạnh trong những năm qua, lên tới con số 40 tỷ lít mỗi năm so với chỉ 1,5 tỷ lít vào năm 1961. Tuy nhiên, nếu tính theo đầu người, Trung Quốc vẫn còn kém xa các quốc gia ở châu Âu về khoản uống bia. Mỗi người Trung Quốc trung bình uống 24 lít bia mỗi năm, tức là ít hơn rất nhiều so với hơn 160 lít của người Ireland và Cộng hòa Séc.

Người Trung Quốc đã chế biến bia từ hàng nghìn năm nay, nhưng lại nổi tiếng nhiều hơn với loại rượu trắng trứ danh, được chưng cất từ cao lương và gạo. Với tốc độ khoảng 5-10 %/năm, tăng trưởng của thị trường bia tại Trung Quốc chậm hơn nhiều so với tăng trưởng ở thị trường rượu, thứ đồ uống là lựa chọn của những người muốn gây ấn tượng mạnh với người khác.

"Chúng tôi hy vọng lượng tiêu thụ rượu vang đỏ sẽ tăng khoảng 20 tới 30 % mỗi năm trong ít nhất là 5 năm tới. Đây là một trong những mảng thị trường béo bở nhất vào lúc này", Shaun Rein, giám đốc điều hành của Tập đoàn Nghiên cứu Thị trường Trung Quốc tại Thượng Hải, nói.

Thực đơn bia trong quán Great Leap Brewing. Ảnh: AFP

Nhưng những tay thợ làm bia tự học không vì thế mà nao núng bởi một đất nước 1,3 tỷ dân như Trung Quốc là thị trường tiềm năng cho tất cả mọi người. Setzer thường xuyên thử nghiệm các loại nguyên liệu địa phương, để tạo ra những hương vị bia mới nhằm thu hút thêm nhiều khách hàng. Cho tới nay, những sáng tạo thành công nhất của anh chàng người Mỹ là bia Iron Buddha Blonde được chế biến cùng với trà ô long, hay Honey Ma Gold làm từ hạt tiêu khô Tứ Xuyên cay xè và mật.

"Honey Ma Gold là kết quả của 33 lần thử nghiệm", Setzer vừa nói vừa nhấp một panh bia. "Bạn càng làm một thứ gì nhiều, bạn sẽ càng muốn phát điên vì nó."

Các nhà phân tích cho rằng thành công của các nhà sản xuất bia siêu nhỏ tại Thượng Hải và Bắc Kinh có được là nhờ những người ngoại quốc xa quê sống tại Trung Quốc, và cả những người Trung Quốc sống ở nước ngoài hoặc làm việc với những người phương Tây. Các loại bia tự chế đã đáp ứng được nhu cầu của họ, điều khó có thể xảy ra tại những khu vực bên ngoài các thành phố lớn.

Hầu hết các loại bia ở Trung Quốc được bán trong những chai lớn tại các nhà hàng. Đó đều là các thương hiệu bia lớn. "Tôi không nghĩ rằng các nhà sản xuất bia mini có thể giành được sự nổi tiếng rộng rãi, vì luôn có một sự khác biệt trong gu thưởng thức, cũng như khác biệt trong quan điểm về giá và khái niệm thế nào là bia", ông Rein giải thích. "Những người Trung Quốc điển hình thích các loại bia nhiều nước, nó mang lại vị nhẹ hơn nhiều."

Sam Mulligan, giám đốc nghiên cứu thị trường của tập đoàn DDMA tại Thượng Hải, cũng đồng ý với nhận định trên. "Bia ở Trung Quốc được coi là một đồ uống dành cho người lớn nhiều hơn là một loại đồ uống trang trọng", Mulligan nói. "Bạn có thể thấy người ta uống bia vào bữa sáng."

Nhưng như Setzer nói, anh và những người làm bia tự chế chỉ cần nhắm vào 10% số người uống bia tại Trung Quốc. Những quán bia như quán của Setzer vẫn đông kín khách mỗi ngày, và đó là minh chứng cho việc 'đặc sản' bia tự chế đang dần có chỗ đứng tại Trung Quốc

SÁCH DOANH TRÍ's Blog

(Theo vnexpress)

Làm gì để trở thành triệu phú?

Khi nghỉ hưu, hầu hết người Mỹ đều lo lắng rằng không biết họ đã tiết kiệm hoặc đầu tư đủ để nghỉ hưu một cách an nhàn và đủ để trở thành triệu phú chưa. Nhiều người Mỹ vẫn đang cố gắng để đạt mốc 1 USD và hàng triệu người Mỹ đã đạt được mục tiêu đó.

Cần bao nhiêu?

Khi nghỉ hưu, hầu hết người Mỹ đều lo lắng rằng không biết họ đã tiết kiệm hoặc đầu tư đủ để nghỉ hưu một cách an nhàn và đủ để trở thành triệu phú chưa. Cuộc thăm dò gần đây nhất của AP-CNBC cho thấy rằng gần 1/3 (31%) người Mỹ nghĩ rằng họ cần một khoản tiết kiệm tối thiểu là 100 nghìn đến 500 nghìn USD nếu năm nay họ muốn nghỉ hưu để hưởng cuộc sống an nhàn và 22% số người tin rằng số tiền tối thiểu họ cần là 1 triệu USD hoặc nhiều hơn.

Chỉ có 1/5 người Mỹ được hỏi nghĩ rằng họ có thể dành dụm được ít nhất 1 triệu USD trong 10 năm tới và 62% cho rằng điều này là "không thể." Đa số người được hỏi (61%) nghĩ rằng "cực kỳ" hoặc "rất khó khăn" để trở thành triệu phú ở Hoa Kỳ hiện nay.

Nhưng nhiều người Mỹ vẫn đang cố gắng để đạt mốc 1 USD và hàng triệu người Mỹ đã đạt được mục tiêu đó.

Số lượng triệu phú ở Mỹ đang gia tăng. Hiện tại, Mỹ có hơn 10 triệu triệu phú. Trong tình cảnh cuộc khủng hoảng nợ ở châu Âu và những trở ngại nền kinh tế Mỹ, số lượng các hộ gia đình triệu phú Mỹ đã sẽ tăng lên gấp đôi, 20,5 triệu, với tổng khối lượng tài sản tăng từ 39 nghìn tỷ USD vào năm 2011 lên 87 nghìn  tỷ USD vào năm 2020.

Tiền đẻ ra tiền, tuy nhiên có vẻ sẽ khó khăn để kiếm được số tiền lớn ở các thị trường tài chính đang biến động. Cuộc thăm dò của AP-CNBC cho thấy rằng cứ 6 trong số 10 người dân Mỹ (62%) cho biết niềm tin của họ đang bị lung lay bởi những biến động gần đây trên thị trường chứng khoán. Tình hình này vẫn đang diễn ra trong vòng 12 tháng qua. Hiện nay, 65% người sở hữu cổ phiếu, trái phiếu và các quỹ tương hỗ kém tự tin hơn so với các nhà đầu tư.

Người dân được hỏi nói rằng họ vẫn đang ưu tiên đầu tư. Với câu hỏi mọi người sẽ làm gì với 1 triệu USD thì có 31% người Mỹ cho biết họ sẽ tiết kiệm hoặc đầu tư; 17% dành cho gia đình, 14% cho chi tiêu, 13% trả nợ, 12% mua bất động sản và 11% đóng góp từ thiện. Thật không may là chi tiêu ngày càng tăng, tiền lương thấp hơn và tình trạng mất việc làm khiến rất nhiều người Mỹ phải dùng đến khoản tiết kiệm của mình để thanh toán các hóa đơn hay để trả nợ.

Thực tế là các nhà đầu tư vẫn giữ vững lập trường của mình, không rút tiền ra khỏi thị trường trong những tháng gần đây, có đây là một dấu hiệu khả quan.

Trong hầu hết trường hợp, biện pháp đảm bảo tài chính khi nghỉ hưu đi kèm với một khoản tiết kiệm ổn định, phương án đầu tư chiến lược và bạn có thể sẽ phải nghỉ hưu muộn hơn bạn từng hình dung khi bắt đầu sự nghiệp. Hãy ghi nhớ những quy tắc này: Đầu tiên, bạn cần phải sống trong khuôn khổ tiền bạc mà bạn có. Tiếp theo, bạn phải cố gắng tiết kiệm một khoản tiền nhất định mỗi tháng và kiên trì với mục tiêu đó. Sau đó, bạn phải chắc chắn rằng danh mục đầu tư của bạn phải đa dạng - kết hợp giữa cổ phiếu, trái phiếu, và các khoản đầu tư khác (hàng hóa và bất động sản) và cân bằng giữa các khoản đầu tư để đạt được mục tiêu của bạn.

Mất bao lâu?

Nếu bạn bắt đầu với một khoản đầu tư ban đầu 10 nghìn USD và danh mục vốn đầu tư của bạn tăng trưởng 5% mỗi năm, theo cách tính của Bankrate.com. thì mỗi tháng bạn phải tiết kiệm bao nhiêu tiền để đạt được mục tiêu có 1 triệu USD ở  tuổi 70

25 tuổi phải tiết kiệm được 450 USD/tháng. Vậy chỉ cần tiết kiệm 15 USD/ ngày để nghỉ ngơi sau những năm tháng bạn làm việc.

35 tuổi phải tiết kiệm được 850 USD/tháng.

45 tuổi phải tiết kiệm được 1.700 USD/tháng.

55 tuổi phải tiết kiệm được 4.000 USD/tháng. (Tất nhiên, với tỷ lệ lạm phát trung bình 3%, số tiền dành dụm 1 triệu USD sẽ chỉ có giá trị bằng 642.000 USD hiện nay. Điều đó có nghĩa là bạn phải tiết kiệm nhiều hơn.)

Tuy nhiên, đối với những người bắt đầu sớm và tiết kiệm thường xuyên, trở thành một triệu phú không phải là một giấc mơ hão huyền.

SÁCH DOANH TRÍ's Blog

(Theo VEF)